تارخ انتشار: چهارشنبه ۱۸ دی ۱۳۹۲ - ۱۸:۳۷
کد خبر : 15835
چاپ خبر

بازخوانی قیام خونین ۱۹ دی مردم قم

قیام 19 دی

کرج رسا: آنچه در روز ۱۹ دی ماه سال ۱۳۵۶ در قم رخ داد، یکی از برگ‌ های برجسته ی تاریخ انقلاب اسلامی است.

به گزارش کرج رسا، درباره چگونگی این واقعه که بدلیل عظمت و عمق تاثیرش بر روند نهضت اسلامی به «قیام ۱۹ دی» معروف شد، مطالب زیادی از زبان شاهدان عینی در مطبوعات به چاپ رسیده و از رادیو و تلویزیون بیان شده است.

این مقاله، عهده‌ دار تبیین گوشه‌ ای از تحلیل سیاسی قیام ۱۹ دی با استفاده از اسناد سری بجای مانده از سازمان اطلاعات و امنیت رژیم ستمشاهی معروف به «ساواک» است.

قطعا ملاحظه برداشت ها و تفسیرها و تحلیل‌ های تاریخی و سیاسی واقعه ۱۹ دی از دیدگاه‌ های مختلف و به روایت اسناد و شاهدان عینی اعم از دوستان و دشمنان انقلاب، در صورتی که با بینشی واقعگرایانه صورت گیرد، وجدان‌ های بیدار را با آنچه در این ماجرا گذشت نزدیک‌ تر خواهد کرد. طبیعی است که در یک مقاله، مجال بررسی همه جزئیات و جوانب واقعه‌ ای به عظمت قیام ۱۹ دی نیست. در عین حال نگاهی به کلیت این واقعه می‌تواند در این مقطع مفید باشد.

صورت واقعه

اصل واقعه چنین است که در تاریخ ۱۷ دیماه ۱۳۵۶ مقاله‌ای تحت عنوان «ایران و استعمار سرخ و سیاه» در روزنامه اطلاعات به چاپ رسید که در آن به بهانه سالروز کشف حجاب و آن طور که رژیم پهلوی تبلیغ می‌کرد «روز آزادی زن»! جملات جسارت‌آمیزی به روحانیت به ویژه شخص امام خمینی بعنوان مخالفان ترقی و پیشرفت و مرتجعینی که نباید مجال ابراز وجود و عقیده پیدا کنند صورت گرفت. نویسنده مقاله در ظاهر شخص مجهول‌الهویه‌ای بنام «احمد رشیدی مطلق» بود، لکن از همان ابتدا مشخص بود که این مقاله توسط ساواک تهیه و با همدستی سناتور عباس مسعودی که موسسه اطلاعات را در اختیار داشت در روزنامه اطلاعات به چاپ رسیده است. تحقیقات بعدی نیز همین برداشت را تأیید کرد و مشخص گردید که داریوش همایون وزیر اطلاعات شاه نیز در این ماجرا نقش داشته است.

انتشار این مقاله، بر خلاف هدفی که برای آن تعیین شده بود، موجب اعتراض شدید و گسترده‌ای در حوزه علمیه قم شد و دقیقا از عصر همان روز ۱۷ دیماه چهره شهر قم لااقل در محدوده خیابانهای اطراف مدرسه فیضیه و حرم حضرت معصومه (س) دگرگونه شد. آنروز، طلاب جوان از خواندن این مقاله با رسیدن روزنامه اطلاعات به شهر قم، خشمگین شدند و با اجتماعات ۴ ـ ۵ نفره در میدان آستانه، خیابان موزه، مسجد اعظم، مدرسه فیضیه و خیابان ارم به گفتگوهای اعتراض‌آمیز پرداختند و تجمع چند صد نفری آنان در خیابان موزه با شعارهائی که علیه رژیم شاه می‌دادند، با حمله مامورین ساواک و شهربانی قم از هم پاشید و بدون آنکه خونی بر زمین ریخته شود یا حادثه دیگری رخ دهد. این تجمع و برخورد، هر چند خونین نبود، ولی در واقع جرقه‌ای بود که زده شد و آغازی بود بر آنچه در عصر ۱۹ دیماه رخ داد.

قم، در شب هجدهم دیماه، شب پر تب و تابی را گذراند. تلفن‌ها بکار افتادند روحانیون و مردم همدیگر را از محتوای مقاله توهین آمیز اطلاعات باخبر می‌کردند. با همان تلفن‌ها و رفت و آمدهای شبانه، قرار شد درسهای فردای حوزه یعنی روز ۱۸ دیماه تعطیل شوند و طلاب به سوی خانه‌های مراجع و اساتید حوزه علمیه راهپیمائی نمایند و از آنها بخواهند در برابر این اقدام جسارت‌آمیز رژیم ستم‌شاهی بایستند و با آن برخورد نمایند.

در روز ۱۸ دیماه، هزاران نفر از طلاب و علما در دو نوبت صبح و بعد از ظهر به منازل مراجع رفته خواسته خود را عنوان نمودند و با همدردی مراجع و وعده آنها مبنی بر اینکه اقدام به اعتراض خواهند کرد مواجه شدند. همین حرکت در روز ۱۹ دیماه نیز ادامه یافت و عصر روز نوزدهم هنگامی‌که بیش از ۱۰هزار نفر از طلاب و روحانیون و اقشار مختلف مردم از منزل آیت‌الله حاج میرزا حسین نوری همدانی (در واقع در خیابان صفائیه کوی بیگدلی) به طرف منزل آیت‌الله سلطانی (واقع در خیابان حجتیه) در حرکت بودند و شعارهای کوبنده‌ای علیه رژیم شاه و در حمایت از حضرت امام می‌دادند، هنگامی که صفوف اول راهپیمایان به چهارراه شهدا (که در آن زمان چهارراه صفائیه نامیده می‌شد) رسید و در حالی که دنباله جمعیت تا مقابل اداره آموزش و پرورش در خیابان شهدا (صفائیه) می‌رسید، ناگهان مامورین ساواک و شهربانی قم تیراندازی به سوی صفوف راهپیمایان را آغاز کردند و درگیری شدیدی آغاز شد. راهپیمایان با استفاده از هر وسیله که به دستشان می‌رسید از جمله چوب‌هائی که با شکستن شاخه‌های درختان تهیه می‌نمودند به مقابله برخاستند. درگیری حدود یک ساعت طول کشید و خیابانهای اطراف چهار راه و کوچه‌های فرعی و همچنین مدرسه علمیه حجتیه صحنه‌های خونین این درگیری بودند. شدیدترین صحنه، علاوه بر خود چهارراه، صحن جنوبی مدرسه حجتیه و راهروهای ساختمان جنوبی مدرسه بود که تا چند هفته محل رفت و آمد مردم قم و سایر نقاط کشور برای مشاهده جنایات دژخیمان شاه بود. جای گلوله‌ها بر دیوار دیده می‌شد،‌خونها زمین را رنگین کرده بود و انبوهی از کفش، کلاه، عمامه، عبا و قبا به چشم می‌خورد.

رژیم شاه هرگز به تعداد واقعی شهدا و مجروحین این واقعه اعتراف نکرد، ولی در اسناد ساواک سخن از ۶ شهید و ۱۴ مجروح به میان آمده است که قطعا با ارقام واقعی فاصله دارد. در حالیکه در یک گزارش سری مربوط به ساواک سخن از کشته شدن ۴ نفر در اثر اصابت گلوله و دو نفر دیگر به شکلهای دیگر به میان آمده، دستگاه‌های تبلیغاتی شاه در آن زمان هر گونه استفاده از سلاح گرم را انکار کردند. در این جنایت که به دستور مستقیم رژیم و توسط دژخیمان شاه انجام شد، ده‌ها نفر به شهادت رسیدند ولی هرگز تعداد دقیق شهدا و مجروحین مشخص نشد، زیرا همان گونه که ساواک اعتراف می‌کند، جنازه کلیه شهدا به جز یک شهید دانش‌آموز همگی به پزشکی قانونی تهران منتقل شد و همین امر موجب مخفی ماندن آمار دقیق شهدا گردید.

 

 

منبع: بنیاد تاریخ پژوهشی و دانشنامه انقلاب اسلامی

 

پاسخی بگذارید

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.

مجتمع فنی تهران شعبه البرز
آخرین اخبار
2
سرلشکر سلیمانی: «جشن نابودی داعش» تا ۲ ماه دیگر
1
اتریش: انتقادهای ترامپ از برجام قابل درک نیست
1
پرسپولیس باز هم امتیاز از دست داد/ نبرد کروات‌ها برنده نداشت
1
دو کشته در برخورد موتورسیکلت و پژو
شهرزاد مظفر در نقش امیر قلعه نویی!
شهرزاد مظفر در نقش امیر قلعه نویی!
از فواید بی نظیر نوشیدن چای سیاه چه می‌دانید؟
از فواید بی نظیر نوشیدن چای سیاه چه می‌دانید؟
خرید از سوپرمارکت با یک انگشت
خرید از سوپرمارکت با یک انگشت
رازهای مقابله با ترس کودکان از دندانپزشـکی
رازهای مقابله با ترس کودکان از دندانپزشـکی
خطرات پنهانی که در کمین سلامت ما هستند
خطرات پنهانی که در کمین سلامت ما هستند
پژو 207 یا پژو 208؛ کدام برتر است؟ + عکس
پژو ۲۰۷ یا پژو ۲۰۸؛ کدام برتر است؟ + تصاویر
قوانین والیبال دستخوش تغییرات می شود
قوانین والیبال دستخوش تغییرات می شود
این 8 علامت تومور مغزی را نادیده نگیرید
۱۲ عاملی که باعث سردرد می‌شود!
آی او اس 11 منتشر شد + عکس
آی او اس ۱۱ منتشر شد + عکس
چربی سوزهای خانگی که وزنتان را به سرعت کم می‌کند+ اسامی
چربی سوزهای خانگی که وزنتان را به سرعت کم می‌کند + اسامی
ابرکامیون ۴۵ تنی؛ بزرگترین خودروی الکتریکی جهان+تصویر
ابرکامیون ۴۵ تنی؛ بزرگترین خودروی الکتریکی جهان + تصویر
گوگل پیکسل 2 با قیمت 649 دلار و در سه رنگ عرضه می‌شود + عکس
گوگل پیکسل ۲ با قیمت ۶۴۹ دلار و در سه رنگ عرضه می‌شود + عکس
نوشیدنی‌های شگفت انگیز برای رفع سموم سیگار در بدن
نوشیدنی‌های شگفت انگیز برای رفع سموم سیگار در بدن
شرایط مراقبت و نگهداری از لاستیک خودرو
شرایط مراقبت و نگهداری از لاستیک ماشین
هکرها نرم افزار CCleaner را به چندین بدافزار آلوده کردند + عکس
هکرها نرم افزار CCleaner را به چندین بدافزار آلوده کردند + عکس
1
توصیه آیت‌الله جنتی به سیدحسن خمینی
%u0637%u0631%u0627%u062D%u06CC %u0633%u0627%u06CC%u062A
طراحی سایتسئوسرویس و تعمیر کولر گازی