تارخ انتشار: چهارشنبه ۱۴ اسفند ۱۳۹۲ - ۱۴:۱۱
کد خبر : 26300
چاپ خبر

شاه‌ کلید اقتصاد مقاومتی چیست؟

اقتصاد مقاومتی 1

کرج رسا: با احترام به همه ظرفیت‌ ها، عناصر،‌ کارشناسان و بدنه اداری کشور، باید گفت تحقق عینی اقتصاد مقاومتی نیازمند موتور محرکه‌ ای است که بتواند تحرک لازم را در دستگاه‌ ها ایجاد کرده و آنها را به دنبال خود بکشاند. یادداشت حاضر، این موتور محرکه را معرفی می‌کند.

به گزارش کرج رسا، سیاست های کلی اقتصاد مقاومتی که در آخرین روز بهمن ماه سال جاری از سوی رهبر معظم انقلاب اسلامی ابلاغ شد(۱)،‌ در حقیقت یک دکترین اقتصاد سیاسی و یک گفتمان است که می توان تمامی نشانه ها و اجزاء یک گفتمان جامع را در آن مشاهده کرد. تبیین ویژگی های گفتمانی این سیاست های کلی، هدف یادداشت حاضر نیست -هرچند راقم این سطور علاقمند است که در آینده نزدیک به تفصیل به این مهم بپردازد- اما اجمالا با دقت در سیاست های مذکور، می توان مفهوم «تولید داخلی» در این سیاست ها را مفهومی دانست که در نظریه گفتمانی، به دال مرکزی (Nodal Point) معروف استو با قرار گرفتن در هسته مرکزی منظومه گفتمانی، سایر نشانه ها را جذب می‌کند. کنکاش در تاریخ اقتصاد سیاسی بین الملل به ما می گوید که این مفهوم،‌ یعنی قدرت تولید داخلی، در نقطه مرکزی تمامی رویکردهایی قرار داشته که بازیگران بین المللی را تبدیل به قدرت های اقتصادی جهانی کرده است.

ها جون چانگ،‌ استاد دانشگاه کمبریج و متخصص اقتصاد سیاسی توسعه در کتابی که سال ۲۰۰۲ با عنوان «پشت پا به نردبان: استراتژی توسعه از منظر تاریخی» منتشر کرده، نه تنها حمایت از تولید داخلی را عامل پیشرفت و بالندگی اقتصادهایی چون انگلیس و آمریکا می داند، بلکه «تضعیف قدرت تولید» رقبای بین المللی را در کانون منازعات اقتصادی بین المللی قرار می‌دهد:‌ «تمامی کشورهای پیشرفته صنعتی از سیاست حمایت از تولید داخلی برای پیشرفت و ثروتمند شدن استفاده کرده و سپس تلاش کرده اند دیگران را از این سیاست منع کنند».(۲) امروز نیز اندیشکده آمریکایی المانیتور  با مداقه در سیاست های ابلاغی اقتصاد مقاومتی، ابایی ندارد از اینکه تصریح کند « اساس این سیاست‌ها آن است که به ظرفیت سازی داخلی بپردازند. اقتصاد ایران این ظرفیت را دارد که به اقتصادی توسعه یافته تبدیل شود. ایران دارای همه منابع (طبیعی، انسانی و ژئواستراتژیک لازم) برای اقتصادی است که بخواهد در صحنه بین‌المللی نقش مهم‌تری ایفا نماید».(۳)

هدف از بیان این مقدمه آن بود که بگوئیم محتوای سیاست های کلی ابلاغ شده، نشان داد که اقتصاد مقاومتی یک تاکتیک مقطعی و واکنشی نسبت به پدیده‌های جاری نیست، بلکه یک دکترین و گفتمان تمام عیار است که افق تبدیل کردن کشور به اقتصادی توسعه یافته و یک قدرت اقتصادی بین المللی را پیش رو دارد؛ گفتمانی که مقاومت در برابر تهاجم اقتصادی است، مقاومت در برابر ساختار غلط، فساد، بروکراسی هر‌زبرنده استعدادها و ظرفیت‌ها، رانت خواری؛ و به طور خلاصه، مقاومت در برابر هر عاملی است که مانع ایجاد اقتصادی پویا و سالم متناسب با مبانی و ظرفیت های انقلاب و جمهوری اسلامی است. اقتصاد مقاومتی، گفتمان رسیدن به اقتصادی جامع است که در آن همه فعالیت ها و رشته های اقتصاد ملی با یکدیگر همبستگی و هماهنگی داشته و مجموعه متجانسی را تشکیل دهند. لذا می باید از برخوردهای مقطعی و دوره‌ای با این سیاست‌ها پرهیز شده و راهبردها و تاکتیک‌هایی متناسب با تراز یک گفتمان برای تثبیت و عملیاتی شدن آنها طراحی شود.

اما آنگونه که ذات هر گفتمان ایجاب می کند، اقتصاد مقاومتی در گام نخست خود با یک منازعه و خصومت (antagonism) روبروست؛ منازعه با گفتمان های رقیب و البته ضعیفی که طی چند ماه گذشته از زمان طرح آن، خود را در قالب بحث های حاشیه‌ای و ژورنالیستی -به معنای سطحی کلمه- به رخ کشیده و سعی کرده اند یا «اقتصاد مقاومتی» را به تاکتیکی موقت در برابر تحریم‌ها تقلیل دهند، یا اینکه آن را معادلی آبرومندانه برای ریاضت اقتصادی توصیف کنند. فلذا اقتصاد مقاومتی از یک بحث مبسوط نظری همراه با منازعه گفتمانی آغاز می شود؛ اما باید توجه داشت که سیر تکوین این گفتمان، در میدان نظر متوقف نمی شود و اهمیت امتداد عملی آن، اگر بیش از مباحث نظری نباشد، کمتر نیست. لذا در این میان، تردید نباید کرد که تسلط گفتمانی اقتصاد مقاومتی و نیز عملیاتی شدن آن، فراتر از هر چیز نیازمند بدنه اجتماعی، مدیران و حاملانی است که به لحاظ نظری اعتقاد به این مسئله داشته و به لحاظ عملی، انگیزه کافی برای این کار را داشته باشند.

با احترام به همه ظرفیت ها، عناصر،‌ کارشناسان و بدنه اداری کشور، باید گفت تحقق عینی اقتصاد مقاومتی نیازمند موتور محرکه‌ای است که بتواند تحرک لازم را در دستگاه ها ایجاد کرده و آنها را به دنبال خود بکشاند. همانگونه که در چندین بند از سیاست های کلی اقتصاد مقاومتی به شکل های مختلف تصریح شده، «نقش آفرینی مردمی»‌ از مهم‌ترین مولفه های این رویکرد است. اما بدیهی است که صرفا با حرکت جزیره‌ای و فردی مردم، قدرت لازم برای تحقق اهداف این گفتمان انباشت نخواهد شد؛ بلکه عناصر «هویت و همبستگی» و مشارکت گروهی به جای مشارکت فردی، از ضروریات ایجاد نیروی پرقدرت اجتماعی برای عملیاتی شدن گفتمان اقتصاد مقاومتی است. این است که با توجه به جمیع جهات باید گفت موتور محرکه ای که بتواند از عهده این امر برآید، نهاد بسیج است که هم از متن مردم جوشیده و هم به سبب گستردگی قشری خود، به بدنه اجرایی کشور نیز متصل است.

مطالعه تجربه جنگ تحمیلی نیز به ما می گوید که در این دوران، هرچند ظرفیت های مختلفی برای دفاع از کشور وجود داشت، و نهادهای مربوطه نیز زحمات فراوان کشیده و جانبازی کردند، اما آنچه که موجب تفوق جبهه انقلاب در برابر تجاوز شد، ورود مردم به جنگ بود و کانال این ورود نیز بسیج بود. تفکر، فرهنگ و سازمان بسیج بود که معادله جنگ را به نفع ایران تغییر داد. در دوران دفاع مقدس، فقط بسیج نبود که در جبهه ها حضور داشت، اما آنگاه که تفکر بسیجی بر همه اجزای موثر در جنگ حاکم شد، توفیقات ما نیز روز افزون گشت. در آن برهه، همه خود را بسیجی می دانستند و همین تفکر، عامل آن ایثارگری ها و پیروزی ها شد.

اقتصاد مقاومتی نیز چون عرصه دفاع مقدس، نیازمند تفکر بسیجی است و لذا به نظر می رسد برای اینکه بتوان این بار عظیم را به مقصد رساند، مسئولینی که وظیفه اجرایی اقتصاد را به عهده دارند باید به بسیج به عنوان یک فرصت عظیم نگاه کنند. خوشبختانه موضوع اقتصاد مقاومتی و شاخصه های آن از مدت ها قبل در پیکره فراگیر بسیج مورد توجه قرار گرفته و اقشار مختلف بسیج در ابعاد مختلف این موضوع، هم بررسی و مطالعه کرده اند و هم آمادگی اجرایی دارند. شاهد عینی و قابل دسترس این سخن نیز، حجم انبوه ادبیات تولید شده در رابطه با اقتصاد مقاومتی و سمینارهای آکادمیک و مقالاتی است که منبع و منشا آنها اقشار مختلف بسیج بوده‌اند؛ به طوریکه بر اساس تحلیل و بررسی انجام شده در معاونت پژوهش و آموزش خبرگزاری فارس، تولیدات بسیج هم از نظر کیفیت محتوا و هم از لحاظ حجم فاصله قابل توجهی با تولیدات نهادهای دیگر دارد. این امر، نشان دهنده این است که در میان بسیج ده ها میلیونی، هم آمادگی و قدرت ذهنی برای بسط گفتمانی اقتصاد مقاومتی، و هم آمادگی عملی برای تحقق عینی آن وجود دارد. البته طبیعی هم هست که هر نهادی که از لحاظ «سازمانی»، «رهبری» و «توانایی بسیج منابع» نیرومند تر باشد،‌ نقش بزرگتری را در بسط نظری و تحقق علمی یک گفتمان ایفا می کند.

متاسفانه در دولت گذشته برنامه ریزی جدی برای بهره گیری از ظرفیت عظیم بسیج در حوزه جهاد اقتصادی و اقتصاد مقاومتی انجام نشد؛ اما هم اکنون با ابلاغ سیاست های کلی اقتصاد مقاومتی از سوی رهبر انقلاب، از آنجا که مخاطب این سیاست‌ها همه دستگاه ها هستند، انتظار می رود که قوای سه گانه از قوه قضائیه گرفته تا مقننه و بالاخص مجریه که بار اصلی اجرای سیاست ها بر دوش آن است، راه را برای بهره گیری از ظرفیت عظیم بسیج ده ها میلیونی در اقتصاد مقاومتی باز کند و من غیر شعار، برنامه های عملی برای این کار طراحی نماید. امید می رود همچون عرصه دفاع مقدس و بسیاری از عرصه های دیگر که بسیج، سربلند از میدان برخاسته، در این عرصه نیز وظیفه ذاتی خود را با موفیقت به انجام رساند.

سید یاسر جبرائیلی

دانشجوی دکتری علوم سیاسی

پانوشت ها:

———————————————————————–

۱- http://farsi.khamenei.ir/news-content?id=25370

۲- Ha-Joon Chang, Kicking away the Ladder: Development Strategy in Historical Perspective. London: Anthem Press,2002, p. 139.

۳- http://www.al-monitor.com/pulse/originals/2014/02/decoding-resistance-economy-iran.html

 

 

فارس

 

پاسخی بگذارید

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.

مجتمع فنی تهران شعبه البرز
آخرین اخبار
به گزارش خبرنگار مهر، محمود حجتی در دومین جشنواره معرفی ارقام زراعی و باغی که صبح سه‌شنبه در مرکز همایش‌های موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر واقع در کرج برگزار شد، ضمن گرامیداشت فرارسیدن دهه مبارک کرامت و میلاد باسعادت حضرت معصومه(س)، اظهار کرد: باید شکرگذار نعمات الهی باشیم، هر آنچه امروز به آن‌دست یافتیم گنج‌های الهی است که به انسان امانت‌داده شده است.  افزایش بهره‌وری در بخش کشاورزی  وی بابیان اینکه حیوانات و گیاهان بر اساس اراده و معیشت الهی در اختیار انسان قرار داده‌شده و انسان باید از تمامی این نعمات بهترین استفاده را داشته باشد، افزود: تکنولوژی های زراعی، نانو و استفاده از ظرفیت‌های موجود طی سنوات اخیر موردتوجه ویژه قرارگرفته است.  وزیر جهاد کشاورزی با تأکید بر اینکه گاه آدمی بدون هیچ تأملی از کنار موهباتی که در اختیار وی قرار داده‌شده به‌راحتی عبور کرده و ظرفیت‌های موجود را نادیده می‌گیرد، تصریح کرد: باید از ظرفیت‌ها و منابع در راستای سازگاری و بهبود محیط‌زیست استفاده کنیم.  حجتی با اشاره به اینکه شعار ما در بحث اقتصادی مقاومتی افزایش بهره‌وری در بخش کشاورزی است، گفت، شناخت نسبت به ظرفیت و قابلیت بذر و نهال در کشور ضروری است.  لزوم ارائه محصولات کشاورزی با کیفیت به بازارهای جهانی   وی با تأکید بر اینکه باید از ظرفیت بخش خصوصی در راستای بهبود شرایط حوزه کشاورزی بیش از گذشته استفاده کرد، خاطرنشان کرد: استفاده از تجربیات جهانی و دانش به‌روز در این بخش ضروری است، بدون شک همه موارد یادشده در راستای توسعه و ارتقای کشاورزی کشور، در بخش دولتی بدون مساعدت بخش خصوصی قابل انجام نیست.  وزیر جهاد کشاورزی نقش مسئولان دولتی در راستای ایجاد زنجیره‌ای کامل و قوی برای توسعه کشور در ابعاد مختلف را حائز اهمیت دانست، گفت: بحث توجه به محصولات رقابتی از دیگر موارد حائز اهمیتی است که باید موردتوجه قرار گیرد، حضور محصولات باکیفیت در بازارهای جهانی الزامی است.  حجتی با اشاره به اینکه موظف به بررسی و مشکلات بخش کشاورزی هستیم از طرفی باید به این مهم اذعان داشت امکانات، ظرفیت و قابلیت زیادی در کشور وجود دارد که مورداستفاده افراد قرار نمی‌گیرد، افزود: نیروی انسانی متعهد ازجمله این ظرفیت‌ها محسوب می‌شود، باید با شعار «ما می‌توانیم» قدم‌های مؤثری در کشور را برداریم
لزوم توجه به محصولات رقابتی در حوزه کشاورزی
خالد بن محمد العطیه
رزمایش مشترک قطر ، آمریکا و ترکیه
2
روسیه ۶ موشک کروز به داعش در سوریه شلیک کرد
4 روش ساده برای افزایش سرعتِ گوشی‌تان
۴ روش ساده برای افزایش سرعتِ گوشی‌تان
1
وجود ۲۴۵ اثر ثبت شده تاریخی و فرهنگی در البرز
گودرز نحفیان
رونمایی از ۲۸ رقم زراعی و باغی جدید در کرج
ابوالفضل کیانی بختیاری
ایران بالگرد غیرنظامی می‌سازد
ارائه 250 هزار خدمت پلیسی از طریق سامانه 110 درالبرز
ارائه ۲۵۰ هزار خدمت پلیسی از طریق سامانه ۱۱۰ در البرز
فائزه بناء
بیش از ۶۷ میلیون سهم در بورس البرز داد وستد شد
636092111174510627.jpg
مشتری بانک در کرج قربانی سرقت مرگبار
خوانندگی بازیکن سابق پرسپولیس+فیلم
خوانندگی بازیکن اسبق پرسپولیس + فیلم
محمود حجتی
دومین جشنواره معرفی ارقام زراعی و باغی در کرج آغاز شد
فقرای ایران ۵ دسته‎اند/۲۰۰هزار میلیارد خرج رفاه کردیم ولی فقر کم نشد/حضورم در کابینه بعدی را خدا می‌داند و روحانی
فقرای ایران ۵ دسته‎اند/۲۰۰هزار میلیارد خرج رفاه کردیم ولی فقر کم نشد/حضورم در کابینه بعدی را خدا می‌داند و روحانی
هزینه ۳هزار میلیاردی تبدیل ریال به تومان/۳ صفر پول باید حذف شود
هزینه ۳هزار میلیاردی تبدیل ریال به تومان/ ۳ صفر پول باید حذف شود
به گزارش خبرنگار ورزشی خبرگزاری تسنیم، باشگاه استقلال هنوز در شوک اقدام آندرانیک تیموریان و کاوه رضایی برای گرفتن طلب‌شان از این باشگاه قرار دارد. این دو بازیکن که برای دریافت طلب خود از باشگاه استقلال از کمیته انضباطی فدراسیون فوتبال حکم گرفته بودند، احکام‌شان را به کنفدراسیون فوتبال آسیا ارسال کردند تا بلکه زودتر از موعد به پول خود برسند، موضوعی که باعث تعجب باشگاه استقلال، هواداران این تیم و علاقه‌مندان به فوتبال شد. این دو بازیکن از طریق یک وکیل ایتالیایی مشترک رونوشت اقدام خود را به باشگاه استقلال هم تحویل داده‌اند.  اینکه چطور این دو بازیکن همزمان اقدام به چنین کاری کرده‌اند، ریشه در اتفاقات چند ماه گذشته باشگاه استقلال و یک مدیربرنامه دارد. باشگاه استقلال با مدیربرنامه‌های کاوه رضایی در چند نوبت دچار اختلاف شده بود و کار به جایی کشیده شد که پس از جدایی رضایی، مسئولان استقلال در زمان نقل و انتقالات این سیاست را پیش بردند که با بازیکنانی که با این مدیربرنامه‌ کار می‌کنند، طوری رفتار کنند که مشکلی با این شخص ندارند، اما با پایان نقل و انتقالات اقداماتی علیه او انجام داده و تلافی کارهایش در زمان جدایی رضایی را در آوردند.  مدیر برنامه مذکور که متوجه تصمیم باشگاه استقلال شده بود، زودتر وارد عمل شد و از طریق وکیل ایتالیایی که دوستش است کار دو بازیکن استقلال را به کنفدراسیون فوتبال آسیا کشاند. این‌گونه بود که تیموریان و رضایی به AFC اعلام کردند که با وجود داشتن حکم از کمیته انضباطی فدراسیون فوتبال ایران، نتوانسته‌اند طلب‌شان را از باشگاه استقلال دریافت کنند.  به نظر می‌رسد لجبازی صورت‌گرفته بین باشگاه استقلال و این مدیربرنامه کار را به جایی رساند که اکنون استقلال دچار دردسر جدید شده و برای رهایی این مشکل باید طلب هر دو بازیکن را پرداخت کند، این در حالی است که اگر مسئولان استقلال می‌توانستند با مدیریت درست، جلوی این اتفاقات را بگیرند، اکنون دچار این دردسر نمی‌شدند.  کسی قصد ندارد رفتار این مدیربرنامه را توجیه کند، اما اگر مسئولان استقلال کمی باتجربه عمل کرده و می‌دانستند با شخصی که با بازیکنان نزدیک است، چطور رفتار کنند، اکنون با این مشکل مواجه نمی‌شدند.
لجبازی ای که کار دست استقلال داد
تصادف زنجیره ای در اتوبان تهران - کرج یک کشته برجا گذاشت
یک کشته حاصل تصادف زنجیره ای در اتوبان تهران – کرج + عکس
صبحانه
بهترین زمان صرف صبحانه
0
اشتباه واریزی چهار میلیاردی ارتباطی به شهرداری کرج ندارد
1
ملک سلمان اداره امور عربستان را به پسرش تحویل داد
علائم کبد چرب را جدی بگیرید
علائم کبد چرب را جدی بگیرید
%u0637%u0631%u0627%u062D%u06CC %u0633%u0627%u06CC%u062A
طراحی سایتقالب وردپرسسئوسرویس و تعمیر کولر گازی