تارخ انتشار: دوشنبه ۲۷ آذر ۱۳۹۶ - ۰۸:۵۸
کد خبر : 215713
چاپ خبر

قلیان؛ از تفریح تا انحراف

636491270005438307

مدتی است جدال برسر ممنوعیت مصرف قلیان در اماکن عمومی ذهن حوزه‌های مختلف اجتماعی، اقتصادی و درمانی را به خود مشغول کرده که در دهه‌های قبل واکنش خاصی در قبال آن نمی‌دیدیم.

به گزارش کرج رسا، درحال حاضر برنامه‌های مداخله‌ای صحیح و جامعی برای برون رفت از این بحران تبیین و تدوین نشده، بجز این که بتازگی با دستور قانونی چند دادستان، مصرف قلیان در اماکن عمومی شهرهایی مثل قم و کرج ممنوع اعلام شده است. البته این اقدام جسورانه و دلسوزانه که گاهی با گلایه‌ها و بی‌مهری‌هایی همراه بود جای قدردانی و پشتیبانی همه جانبه دارد؛ درحالی که می‌توان با چهار تلقی ازمصرف قلیان، راهبرد‌های مقابله‌ای برای این بحران تعریف کرد.

تلقی مصرف قلیان به عنوان یک تفریح و سرگرمی

این تلقی ریشه‌ای کهن درتاریخ جامعه ایرانی دارد. سالیان دراز مصرف قلیان در فرهنگ پذیرایی و تفریحی جامعه رواج داشته و از این وسیله برای سرگرمی استفاده می‌شده است.البته در همان زمان‌های قدیم هم مصرف قلیان مربوط به مجالسی خاص و برخی افراد مصرف‌کننده بوده، اما درجامعه کنونی که سبک زندگی درحال دگرگونی است برخی خانواده‌ها و بخصوص قشرجوان برای پرکردن اوقات خود درمجالس، مهمانی‌ها و دورهمی‌ها اقدام به مصرف قلیان می‌کنند، آن هم با بهانه تفریح.

تلقی مصرف قلیان به عنوان یک وابستگی

این طرز تلقی را می‌توان به بیماری انگاری مصرف قلیان نسبت داد ؛ موضوعی که نیازمند مداخلات جدی است. نیکوتین ماده اعتیادآور اصلی تنباکوست که منجر به شکل‌گیری رفتار عادتی و ایجاد پیوندی بسیار محکم میان این ماده و مصرف‌کننده‌ها می‌شود. بدون شک هر ماده‌ای که باعث ایجاد احساس لذت و سرخوشی شود، می‌تواند فرد مصرف‌کننده را به سمت مصرف دوباره و اجبار به مصرف سوق دهد؛ بنابراین تجربه خوشایندی که با مصرف قلیان و تمایل به ادامه مصرف آن در فرد بروزمی کند، می‌تواند دروازه ورود به اعتیاد باشد. پس با این رویکرد و طرز تلقی، مصرف قلیان را نمی‌توان یک پدیده هنجار و قابل دفاع و پذیرش دانست، چرا که دروازه ورود به اعتیاد و مشکلات پس از آن از این باب فراهم می‌شود. از این رو لازم است اراده‌ای ملی و قاطع برای مهار و کنترل مصرف قلیان به وجود آید.

تلقی مصرف قلیان به عنوان یک معضل و انحراف اجتماعی

مصرف قلیان درگذشته نه به عنوان یک انحراف، بلکه مصرف سنتی آن گاهی احترام‌برانگیز نیز بوده است. اما حالا باید گفت با توجه به دیدگاه پذیرشی جامعه درقبال مصرف قلیان، پیامدهای ناخوشایندی در آینده گریبانگیر جامعه خواهد شد.

اگرچه مصرف قلیان به عنوان یک پدیده مقبول و بهنجار تلقی می‌شود و کیفری به دنبال ندارد، اما انحرافی است که هیچ‌گاه از سوی جامعه تقبیح نشده ومحرومیت ازتأییدهای اجتماعی به همراه نداشته است؛ درحالی که قرارگرفتن نام قلیان در کنار مهمانی‌ها و دورهمی‌ها به عنوان ابزارخوشگذرانی را می‌توان معضلی جدی
تلقی کرد.

تلقی مصرف قلیان به عنوان عاملی ضد سلامت

در وضعیت کنونی با توجه به نگاه سلامت محورجامعه، مصرف قلیان به عنوان یک عامل مضر و آسیب رساننده به سلامت افراد معرفی شده است.

مصرف تنباکوهایی که اصالت وسلامت آنها همواره مورد تردید بوده، نامرغوب بودن تنباکو، استفاده از اسانس‌ها و مواد افزودنی شیمیایی با بو و مزه میوه‌ها، درجه حرارت زیاد، تولید گاز دی‌اکسید کربن و… همه وهمه دست به دست هم می‌دهد و افرادی را که مصرف دائمی قلیان دارند مستعد بیماری‌های وخیم ریوی و سرطان می‌کند.

سازمان جهانی بهداشت اعلام کرده است مصرف مواد دخانی، یک نفر از هر دو نفر مصرف کننده را می‌کشد. مطالعات انجام شده نشان داده مصرف دخانیات و قلیان منجر به کاهش گردش خون واختلال در اکسیژن رسانی به مغز و عوارض ناشی از آن می‌شود. بویژه در مصرف مزمن آن، سبب بروز آسیب‌های جدی به مغز، سیستم‌های قلبی، ریوی و سیستم عروقی می‌شود. به همین علت مصرف تنباکو یکی از علل اصلی و قابل پیشگیری مرگ در جهان است. نیکوتین موجود در تنباکو مانند سایر مواد مثل شیشه،هروئین و الکل نه تنها بر عملکرد شناختی اثر می‌گذارد، بلکه در ساختمان مغز نیز تغییرات نامطلوبی ایجاد می‌کند.

به واسطه همه این عوامل کنترل مصرف قلیان و پیشگیری از مصرف آن برای جامعه ضروری است، اما چه حیف در نحوه برخورد با این معضل، رویکردی واحد وجود ندارد و سیاست‌های مداخله‌ای معمولا به جای مهاربحران به تشدید تنش‌های اجتماعی منجر می‌شود.

درحال حاضر لازم است طرز تلقی‌های مختلف از مصرف قلیان که به هیچ عنوان با یکدیگر قابل جمع نیستند با اتخاذ یک رویکرد جامع مدیریت گردد تا همه شک و تردیدها و تناقض‌ها برطرف شود. به دیگر سخن، راهبردهای علمی تأیید شده‌ای برای کاهش تقاضای مواد دخانی وجود دارد، اما واقعیت این است برای به کارگیری این روش‌ها نگاهی همه جانبه و کلی‌نگر نیاز است از دیدگاه‌های روانشناختی گرفته تا سیستم‌های اقتصادی و بازار و حتی رویکردهای سیاسی، اعتقادی و ارزشی.

دکتر مرتضی خوشگفتار

کارشناس درمان اعتیاد

پاسخی بگذارید

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.

مجتمع فنی تهران شعبه البرز
آخرین اخبار
n82801690-72121829
بهره برداری از واحد تولیدی زیست دارو در البرز با حضور جهانگیری
n82801636-72121793
دیدار معاون اول رییس جمهوری با خانواده شهیدان کرم یار در البرز
زنجیر چرخ
همراه داشتن زنجیر چرخ برای تردد در راه های البرز ضروری است
57351886
قلیان عامل ابتلا به «هپاتیت» و «سل»
57622000
گزینه چینی‌ها؛ بیرون کشیدن نفتکش سانچی از آب
photo_2018-01-20_11-50-33
سالگرد شهدای آتش نشان و هفتم شهدای سانچی
فوتبال 5
سومین بازیکن برتر جام جهانی زیر ۱۷ سال ایران به اکسین پیوست
حادثه
قیچی کردن تریلر و ترافیک سنگین در آزادراه کرج – قزوین
n82801520-72121480
پیش بینی هواشناسی البرز: افزایش دما و آلاینده ها از روز دوشنبه
n82801481-72121391
کمبود پارکینگ و توقف غیرمجاز خودروها در خیابان های شلوغ کرج
636520366654728689
شرایط جدید بازنشستگی کارمندان دولت اعلام شد +سند
n82801323-72121036
احیاء ۱۸۶ هکتار از باغ تاریخی سیب مهر شهر تا پایان امسال
جهانگیری
افتتاح واحد تولیدی با قابلیت ایجاد ۱۵۰۰ شغل در البرز
n82801283-72120946
دستگیری سارقان منزل با ۴۵ فقره سرقت در البرز
photo_2018-01-20_09-41-45
جهانگیری: با محدودیت های بودجه ای طرح های مهم کشور طولانی می‌شود
57596832
اسامی ۲۵ استاندارد اجباری موتورسیکلت ها + جدول
636520354776973153
مرگ مرموز یک خانواده در جاده چالوس + عکس
636519903099780949
پلاسکو یک سال بعد
n82801200-72120768
بازدید جهانگیری از پیشرفت پروژه ملی احداث ادامه بزرگراه همت
جاده چالوس برف
بارش برف سبب کندی تردد در جاده کرج – چالوس و طالقان شد
%u0637%u0631%u0627%u062D%u06CC %u0633%u0627%u06CC%u062A
طراحی سایتسئوفروش ویلا و اجاره ویلاسرویس و تعمیر کولر گازیاجاره ویلافروش ویلا