تارخ انتشار: پنجشنبه ۱۸ آبان ۱۳۹۶ - ۲۰:۵۳
کد خبر : 208633
چاپ خبر

به قلم سمیه حسنی، کارشناس ارشد مهندسی مکانیک

مفهوم سوآپ و موقعیت ایران برای سوآپ نفت و گاز

125136_251

سوآپ گاز یکی از روش‌های صادرات، ترانزیت و انتقال گاز طبیعی است. در روش سوآپ گاز مقدار مشخصی گاز از یک مبدا وارد کشور می‌شود و سپس به ازای همان مقدار گاز به خریدار یا گیرنده، گاز طبیعی در مقصد خروجی تحویل داده می‌شود. کشوری که گاز را سوآپ می‌کند از این طریق حق سوآپ دریافت می‌کند. سوآپ گاز یکی از فعالیت‌های مهم و راهبردی است که ایران در سال‌های اخیر خواهان افزایش سهم خود از این فعالیت در منطقه است.

تعریف سوآپ

به معنی معاوضه است و با عناوینی مثل تعویض (‌تاخت) نیز ذکر شده است. سوآپ در لغت به معنی وضعیتی است که در آن شما چیزی را به کسی می‌دهید و در مقابل چیز دیگری را دریافت می‌کنید و مترادف با واژه مبادله است. در تعریف حقوقی آن نیز آمده است که قرارداد کالایی با قیمت ثابت با قراردادی با قیمت شناور تعویض یا یک کالا با کالای دیگر مبادله می‌شود که معمولاً با تسلیم نقدی یا فیزیکی صورت می‌گیرد. به طور کلی، در قراردادهای معاوضه، دو جریان ثابت و شناور با یکدیگر مبادله می‌شود. اولین سوآپ در سال ۱۹۸۱ میلادی بین شرکت IBM و بانک جهانی صورت گرفت. از آن زمان تاکنون بازار سوآپ رشد چشم‌گیری داشته است. در حال حاضر اکثر قراردادهای مشتقّات خارج از بورس به‌صورت سوآپ انجام می‌شود.

 

17549

 

اجزای تشکیل‌دهنده سوآپ

–    دارایی پایه
–    فروشنده سوآپ (Swap Seller)
–    خریدار سوآپ (Swap Buyer)
–    شخص مرجع یا تعهد مرجع
–    صرف سوآپ (Swap Premium)

سوآپ نفت و گاز یعنی چه؟

باید قبول کرد که نفت حرف اول را در اقتصاد ایران و اغلب کشورهای دیگر می‌زند. غیر از اکتشاف و پالایش و پخش، یکی از دیگر جنجالی‌ترین مباحث نفتی، بحث سوآپ است. ایران با توجه به اینکه یکی از پنج کشور حوزه خزر است، همچنین با نگاه به مرزهای دریایی که در دریای عمان و خلیج‌فارس دارد و نیز وضعیت مناسب مسیرهای انتقال نفت که از ایران می‌توانند عبور کنند، می‌تواند به‌عنوان یک مسیر ترانزیت مؤثر و باصرفه از حوزه دریای خزر به بازارهای جهانی مطرح شود. دولت یا تجار بخش خصوصی، نفت یا گاز را در یک مرز کشور از همسایگان خریداری می‌کنند و در مرز دیگر، به افراد موردنظر فروشنده تحویل می‌دهند. آنچه که هم اکنون انجام می‌شود و منافعی برای کشورهایی مانند ایران دارد آن است که نفت یا گاز خریداری شده در مرزهای شمالی کشور، در مناطق نزدیک مرز مصرف می‌شود و به جای آن از تولیدات کشور خودمان در مرزهای جنوبی تحویل مشتریان می‌گردد. با این کار، هزینه حمل و نقل موادنفتی در داخل کشور، به مقدار بسیار زیادی کاهش پیدا می‌کند. دریای خزر دارای مقادیر متنابهی از نفت و گاز است و به دریای آزاد راه ندارد، بنابراین انرژی خزر باید از طریق لوله به بنادری که به دریا راه دارند، منتقل شود و از این‌رو ایران می‌تواند در انتقال این منابع سهمی داشته باشد.

 

-36909

 

مسیرهای کلی که برای انتقال از دریای خزر وجود دارد به این شرح است:

۱ – مسیر شمالی که نفت و گاز قزاقستان و آذربایجان را از طریق دریای سیاه منتقل می‌کند و موردحمایت روسیه است.

۲ – مسیر جنوبی منابع انرژی سه کشور را به خلیج‌فارس جهت صدور با کشتی‌های نفت‌کش منتقل می‌کند که موردحمایت ایران است.

۳ – مسیر غربی نفت و گاز سه کشور حاشیه خزر را از طریق ترکیه و گرجستان (دریای سیاه) به اروپا منتقل می‌کند و مورد حمایت ایالات متحده، ترکیه، آذربایجان و گرجستان است.

۴ – مسیر جنوب شرقی منابع نفت و گاز ایران را به بندرها پاکستان، دریای عمان و هندوستان می‌رساند، افغانستان و پاکستان از این مسیر حمایت می‌کنند.

۵ – مسیر شرقی نفت و گاز قزاقستان و ترکمنستان را به شرق چین منتقل می‌کند که چین از آن حمایت می‌کند.

۶ – مسیر قزاقستان-ترکمنستان-ایران یا مسیر جنوبی که از این مسیر می‌توان نفت قزاقستان و ترکمنستان را به جزیره خارک در خلیج فارس با طی مسافت ۹۳۰ مایل و ظرفیت روزانه یک میلیون بشکه منتقل کرد.

 

269647_113

 

سوآپ گاز یکی از روش‌های صادرات، ترانزیت و انتقال گاز طبیعی است. در روش سوآپ گاز مقدار مشخصی گاز از یک مبدا وارد کشور می‌شود و سپس به ازای همان مقدار گاز به خریدار یا گیرنده، گاز طبیعی در مقصد خروجی تحویل داده می‌شود. کشوری که گاز را سوآپ می‌کند از این طریق حق سوآپ دریافت می‌کند. سوآپ گاز یکی از فعالیت‌های مهم و راهبردی است که ایران در سال‌های اخیر خواهان افزایش سهم خود از این فعالیت در منطقه است.

 

سمیه حسنی، کارشناس ارشد مهندسی مکانیک somayehasani@yahoo.com

سمیه حسنی، کارشناس ارشد مهندسی مکانیک
somayehasani@yahoo.com

پاسخی بگذارید

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.

مجتمع فنی تهران شعبه البرز
%u0637%u0631%u0627%u062D%u06CC %u0633%u0627%u06CC%u062A
طراحی سایتسئوسرویس و تعمیر کولر گازی