استادیار پروفسور، جن استرود روزمن، از دانشگاه هاروی, این موضوع را با جزئیات مفصلی توضیح می دهد.

هواپیماها یا جت ها رد سفیدی را پشت سرشان می گذارند که بیشتر آن ها را در آسمان می توان دید. این دود داغ و مرطوب است که از هواپیما خارج می شود و با اتمسفر مخلوط می شود و به خاطر فشار پایین بخار و دما در ارتفاع بالا مقداری بخار آب در اگزوز هواپیما فریز می شود و فرآیند اختلاط باعث ایجاد ابر یا دود ابری می شود که از زمین قابل رویت است .

خروجی موتور جت شامل دی اکسید کربن, نیتروژن , سوخت نسوخته , ذرات فلز , اکسید های گوگرد و همچنین بخار آب است و هر ذرات دیگری که در هوا وجود دارند , دارای مکان های اضافی هستند.

این بستگی به ارتفاع جت, رطوبت جو و دما دارد که می تواند در طول, میزان و غلظت آن تغییر کند. دوام و ماهیت پسدمه هواپیما می تواند برای پیش بینی وضع هوا استفاده شود .

یک لایه نازک یا رقیق از پسدمه هوایی با رطوبت پایین را در ارتفاعات بالا نشان می دهد که یعنی هوا صاف است. پسدمه بلند یا ضخیم نشان می دهند که در ارتفاعات بالا رطوبت وجود دارد که می تواند نشانه اولیه طوفان باشد.

علت خروج دود سفید از هواپیما چیست؟

مخلوط گازهای داخل پسدمه با هوای محیط حرکت می کند و مناطق چرخشی، گرداب نامیده می شوند. (هر پلت فورم تیزی مانند بالای بال ، همچنین می تواند باعث ایجاد گرداب شود زیرا به اندازه کافی بزرگ است یا جریان بسیار سریع می باشد.) در این صورت, این گرداب ها ممکن است به یکدیگر برخورد کنند.

با استناد به یک مثال مشهور برای اثبات آن، ناپایداری اهرم باعث ایجاد گردابه ها می شود تا نوسان موزایی سینوسی متقارن شود و به تدریج ادغام می شوند و باعث ایجاد حلقه های گرداب در پشت جت خواهند شد. ناپایداری می تواند ناشی از تلاطم هوا یا تغییرات موضعی در چگالی هوا یا دما باشد که ناشی از نتایج لایه بندی جوی است.

وقتی پسدمه ها قوی و قابل رویت هستند, به راحتی دیده می شود که دود سفید یا ردی در هوا موج می زند و سپس حلقه هایی برجا می مانند و در آسمان بالا می روند, مانند حلقه های بزرگ دود یک سیگار.

در تحقیقات اخیر, معلمان پیشنهاد کرده اند که ابر یخی موجود در پسدمه ها می تواند به عنوان بخشی از پتو عایق بندی شده از گاز و رطوبت موجود در جو منجر به گرم شدن کره زمین شود که به نام اثرات گلخانه ای مشهور است.

محققان در این زمینه این فرصت را غنیمت شمردند تا در ۱۱ و ۱۲ سپتامبر در ایالات متحده این موضوع را به نمایش بگذارند و توقف کامل ترافیک هوایی تجاری, یک آسمان کنترل شده بدون مسیرهای متراکم برای تعیین میزان تاثیر زیست محیطی مسیرهای چگالش فراهم می کند.

چرا گاهی اوقات هواپیماها هیچ دنباله ای از خود به جای نمی گذارند یا دنباله آنها خیلی کوتاه است؟

در صورت کم بودن رطوبت و یا حشکی هوا در ارتفاع پروازی هواپیما، دنباله تشکیل نخواهد شد زیرا برای تشکیل دنباله، میزان رطوبت نسبی باید ۱۰۰ درصد یا بیشتر باشد. در هوای خشک، نیز ذرات کریستالی یخ به محض تشکیل شدن، بخار می شوند .

برخی مواقع نیز هوا به اندازه کافی مرطوب است اما سرد نیست. در ارتفاعات ۲۸ تا ۴۰ هزار پا که معمولا دنباله یا رد هواپیما شکل می گیرد ، دمای هوا بین ۳۶- تا ۷۶- درجه فارنهایت می باشد.

در صورتی که هواپیما دنباله یا رد بلندی از خود به جای بگذارد، هوا درآن بالا سرد و بسیار مرطوب است و ذرات کریستالی یخ همچنان پایدار هستند. اگر دنباله متوقف شده و دوباره شروع شود و یک خط منقطع در آسمان ایجاد نماید، احتمالا هواپیما در یک قطعه خشک پرواز کرده و دوباره وارد ناحیه مرطوب می شود.

اگر پشت هواپیما، بین دم و سر دنباله، یک امتداد ۱۰۰ پایی از هوای خالص وجود داشته باشد، نشان دهنده این است که زمان تشکیل یخ از مخلوط گاز داغ خروجی و هوای اطراف کوتاه بوده است.

علت رد سفید هواپیماها را بدانید

اگر دنباله هواپیما ابتدا چهار خط سفید و سپس دو خط سفید دیدید ، می توانید دریابید که هواپیمای در حال پرواز چهار موتوره است که هر موتور دنباله خود را ایجاد می کند و بعد از مدتی به علت جریان هوا، دنباله های موتور سمت راست باهم و موتورهای سمت چپ نیز با هم ترکیب می شوند و تنها دو دنباله از هواپیما باقی می ماند.

تشکیل دنباله تنها مختص هواپیماهای جت نیست، بلکه در پرندگان نیز امکان تشکیل دنباله وجود دارد مثلا یک قو در هنگام پرواز، با نمناک کردن هوای ۳۶- درجه فارنهایتی اطراف خود، می تواند یک دنباله کوچک تشکیل دهد.

پس از تشکیل دنباله، ممکن است باد آن را با خود ببرد و عریض تر نماید و باعث از بین رفتن لبه های تیز و مشخص آن گردد. اگر دنباله ها بزرگ شوند، کریستال های یخ به لایه پایینی خشک تر می افتند و بخار می شوند و یا در یک لایه اشباع شده افتاده و ترک بر می دارند.

اگر پدیده قیچی باد وجود داشته باشد، کریستال های لایه پایینی با سرعتی متفاوت از کریستال های بالایی حرکت می کنند و یک دنباله رو به گسترش به صورت افقی یا عمودی تشکیل می شود.