به گزارش کرج رسا، دکتر حسین کلانتری در این جلسه با اشاره به وضعیت نهاد علم در ایران گفت: توسعه نهاد علم در کشور طی دهه‌های اخیر بر محور کمی‌گرایی، مدرک‌گرایی و نظام ارتقای صوری بوده است. رشد تعداد دانشگاه‌ها، دانشجویان و نشریات علمی اگرچه نشانه‌ای از پویایی است، اما در عمل موجب گسست میان علم و جامعه، انباشت مقالات بی‌اثر و ضعف در سیاست‌گذاری علمی شده است. در ساختار کنونی، پژوهشگر بیش از آنکه درگیر مسائل واقعی جامعه باشد، درگیر شاخص‌های ارتقا است و این وضعیت به ویژه در علوم انسانی بحران معنا و کارکرد ایجاد کرده است.

وی چالش‌های بنیادین علوم انسانی را اینگونه تشریح کرد: وابستگی نظری به الگوهای غربی، باعث گسست میان نظریه و واقعیت بومی شده است. بخش قابل توجهی از نظریه‌ها و پارادایم‌های علوم انسانی در ایران ترجمه و اقتباس از سنت فکری غرب است که هرچند در انتقال دانش مفید بوده، اما موجب گسست میان نظریه و واقعیت بومی شده است و نتیجه آن تولید دانشی است که نه به نیازهای فرهنگی، اجتماعی و تمدنی ایران پاسخ می‌دهد و نه قدرت تبیین در زمینه ایرانی دارد.

کلانتری افزود: فقدان نظریه‌پردازی بومی و میان‌رشته‌ای همچنان مشکل اساسی علوم انسانی است. علوم انسانی ما هنوز نتوانسته به مرحله نظریه‌پردازی اصیل و بومی برسد. در حالی که شرایط فرهنگی و تاریخی ایران زمینه‌های غنی برای تولید نظریه دارد، ساختار آموزشی و پژوهشی موجود بیشتر بر حفظ و تکرار نظریه‌های غربی متمرکز است.
این استاد تمام دانشگاه ادامه داد: انقطاع میان نهاد علم و نهاد قدرت و سیاست یکی از چالش‌های مهم است. علوم انسانی می‌تواند پشتوانه نظری و تحلیلی سیاست‌گذاری عمومی، آموزش، فرهنگ و اقتصاد باشد، اما در عمل، سیاست‌گذاران به دانش علوم انسانی بی‌اعتمادند و از آن بهره نمی‌گیرند. همچنین بحران معنا و انگیزه در میان نخبگان جوان وجود دارد، زیرا جوانان مستعد علوم انسانی اغلب با احساس بی‌اهمیتی رشته خود در فضای عمومی و اقتصادی کشور مواجه‌اند. این بی‌اعتنایی موجب کاهش انگیزه، مهاجرت نخبگان و رکود خلاقیت در این حوزه شده است.وی ضعف در ترجمه، گفت‌وگو و تولید گفتمان علمی را از دیگر مشکلات علوم انسانی عنوان کرد.و بیان داشت: علوم انسانی ایران هنوز درگیر ترجمه‌های ناقص و جزیره‌ای است و کمتر توانسته میان سنت فکری اسلامی-ایرانی و نظریه‌های مدرن جهانی گفت‌وگویی خلاق برقرار کند.

دکتر کلانتری درباره آینده مطلوب نهاد علم در ایران گفت: آینده نهاد علم، به ویژه در علوم انسانی، باید بر محور تحول ساختاری، محتوایی و ارزشی بنا شود. توسعه علوم انسانی با تکیه بر منابع معرفتی بومی، اسلامی، ایرانی و تجربیات تمدن اسلامی و تعامل خلاق با علوم جهانی باید هدف اصلی باشد. دانشگاه‌ها باید به مراکز حل مسئله اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی تبدیل شوند و علوم انسانی نقش راهبردی در سیاست‌گذاری و مهندسی فرهنگی کشور ایفا کند.

رئیس دانشگاه آزاد اسلامی استان البرز تأکید کرد: پژوهشگر باید از جایگاه کارمند پژوهشی به جایگاه روشنفکر اجتماعی ارتقا یابد، فردی که دغدغه انسان و جامعه دارد و نه صرفاً چاپ مقاله. سیاست‌گذاری علم باید از پراکندگی خارج شود و با انسجام نهادی، پیوند میان علم، فرهنگ، اقتصاد و اخلاق برقرار گردد.

دکتر کلانتری بازمهندسی برنامه‌های درسی و توسعه میان‌رشته‌ای‌ها مانند اقتصاد فرهنگی، فناوری و جامعه، انسان و هوش مصنوعی و اخلاق علمی، ایجاد نظام ارزیابی جدید برای پژوهش‌ها بر اساس اثرگذاری اجتماعی و حل مسئله، تشکیل شبکه‌های فکری و اتاق‌های فکر دانشگاهی و حمایت از پژوهش‌های نظری و فلسفی در حوزه فلسفه علم، معرفت‌شناسی و اخلاق علمی را از جمله مسیرهای تحول علوم انسانی برشمرد.

وی در جمع‌بندی و ارائه چشم‌انداز آینده اظهار داشت: آینده نهاد علم در ایران وابسته به آن است که آیا می‌توانیم از دانش ترجمه‌ای به دانش زاینده و تمدن‌ساز گذر کنیم یا نه. علوم انسانی قلب این تحول است زیرا شکل‌دهنده جهان‌بینی، نظام ارزشی و مدل تصمیم‌گیری جامعه است.

دکتر علیرضا محمدپور، مدیرکل نظارت، بازرسی و رسیدگی به شکایات منطقه هفت دانشگاه آزاد اسلامی، نیز در این جلسه به اهمیت سلامت و امنیت به‌عنوان دو نعمت بزرگ الهی اشاره نمود و با بیان این نکته که جریان علم و دانش باید در دانشگاه‌ها آمیخته و مدیریت شود افزود: بررسی‌های مدیریتی سال‌های اخیر نشان می‌دهد که شیوه ی مدیریتی برخی کشورهای دنیا بر متانت در گفتار، دقت در بررسی و عدالت در تصمیم‌گیری تأکید دارد؛ این اصول در توصیه‌های امیرالمؤمنین(ع) به مالک اشتر نیز بیش از هزار و چهارصد سال پیش مطرح شده است، که نشان می‌دهد آموزه‌های دینی ما پیشرفته‌ترین مبانی مدیریتی را در خود جای داده‌اند.

دکتر محمدپور در ادامه با تأکید بر ضرورت بازنگری و ارزیابی مستمر عملکرد در دانشگاه گفت: همه سازمان‌ها به دنبال توسعه و تحول هستند و دانشگاه آزاد اسلامی نیز از این قاعده مستثنا نیست. هر حوزه‌ای، از دانشکده تا معاونت‌ها، باید بررسی کند که آیا عملکرد آن مطابق با اهداف سند تحول و تعالی دانشگاه در سال ۱۴۰۴ است یا خیر.

وی، با اشاره به وضعیت برخی پایان‌نامه‌ها و پژوهش‌های تحصیلات تکمیلی افزود: متأسفانه بیشترین موضوعات پایان‌نامه‌ها و تزهای دکتری از مسیرهای غیرعلمی مانند کافی‌نت‌ها به دانشگاه منتقل می‌شود، نه از دل دانشگاه به دانشجویان. این موضوع نیازمند دقت، نظارت و اصلاح جدی است تا پژوهش‌های دانشگاه مطابق اهداف علمی و آموزشی واقعی ارائه شود.

محمد پور در پایان سخنان خود اظهار امیدواری کرد: با همفکری، تعامل و هم‌افزایی همه اعضای هیئت علمی و کارکنان، می‌توانیم جایگاه واقعی دانشگاه آزاد اسلامی استان البرز را به عنوان یک برند علمی، پژوهشی و فرهنگی تثبیت کنیم.

روابط عمومی و ارتباطات اجتماعی دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج