نتایج یک کارآزمایی بالینی در مقیاس بزرگ نشان میدهد مصرف دوز اضافی ویتامین D به کاهش خطر شکستگی استخوان در افراد مسن سالم کمک نمیکند. پیش از این محققان باور داشتند افراد سالم مسنی که ویتامین دی اضافی دریافت میکنند، کمتر دچار شکستگی استخوان میشوند، اما حالا مشخص شده است دوز اضافی ویتامین دی استخوانهای افراد عادی را قویتر نمیکند.
این مطالعه توسط محققان بیمارستان «بریگهام» وابسته به دانشکده پزشکی دانشگاه «هاروارد» انجام شده است. در این مطالعه بیش از بیست و پنج هزار بزرگسال بالای ۵۰ سال سالم که ویتامین دی و امگا ۳ و یا دارونما مصرف میکردند، طی پنج سال مورد بررسی قرار گرفتند. یافتههای این تیم در مجله پزشکی «New England» به چاپ رسیده است.
هدف این کارآزمایی در وهله اول بررسی این موضوع بود که آیا مصرف این مکملها خطر ابتلا به سرطان یا بیماریهای قلبی-عروقی را در افراد کاهش میدهد یا خیر – محققان درنهایت دریافتند امگا ۳ به صورت جزئی بر پیشگیری از حمله قلبی موثر است، درحالیکه ویتامین دی هیچ تاثیری بر این مسئله ندارد. اما طراحی این مسئله به بررسی تاثیرات مصرف ویتامین دی بر شکستگی استخوان نیز کمک کرد.
در طول این مطالعه – که حدود ۵ سال طول کشید – نزدیک به دو هزار مورد شکستگی استخوان رخ داد. اما متاسفانه، به نظر نمیرسید افرادی که ویتامین دی مصرف میکنند، کمتر از گروه افرادی که دارونما مصرف میکنند، شکستگی استخوان را تجربه کنند. وقتی محققان بهطور خاص به انواع مختلفی از شکستگیها نگاه کردند – مانند شکستگیهای لگن یا مچ دست، هیچ مزیتی مبنی بر استفاده از ویتامین دی مشاهده نشد. همچنین در محاسبه عواملی مانند سن، جنسیت یا وزن نیز تفاوتی وجود نداشت.
ویتامین دی نقش مهمی در حفظ سلامت استخوان دارد، به خصوص که به ما کمک میکند دو ماده مغذی مهم دیگر – کلسیم و فسفر– را از غذاهایی که میخوریم، جذب کنیم. بنابراین وقتی افراد به اندازه کافی از آن دریافت نکنند، ممکن است به یک اختلال جدی به نام «راشیتیسم» مبتلا شوند که با ضعیف شدن استخوانها و بد شکلی اسکلت بدن در ارتباط است. تحقیقات دیگر نشان داده است مکملهای ویتامین دی میتوانند از برخی بیماریهای مرتبط با استخوان مانند «پوکی استخوان» جلوگیری کنند. اما عدم ارتباط ویتامین دی و شکستگی بسیار حیرتانگیز بوده است.
«مریل لبوف» سرپرست بخش کلسیم و استخوان در مرکز بریگهام گفت: « بهطور کلی نتایج این کارآزمایی بزرگ استفاده یا عدم استفاده از مکمل ویتامین دی برای جلوگیری از شکستگی استخوان را تائید نمیکند و نیاز به مطالعات بیشتری در این زمینه احساس میشود.»