به گزارش کرج رسا، برای حمام کردن درست نوزادتان این دستورالعمل را رعایت کنید:
زمانی که بند ناف نیفتاده است ( نوزاد از بدو تولد تا چهار پنج روز اول )
– تا زمانی که بند ناف نیفتاده است نوزاد را می توان با اسفنج یا پنبه نم دار یا پارچه نخی تمیز کرد.
دمای محل استحمام نوزاد بهتر است ۲۵-۲۷ درجه سانتیگراد باشد و از آب با دمای ۳۷-۳۸ درجه سانتی گراد استفاده شود .
– از پاک کردن چربی روی پوست نوزاد ( که به آن ورینکس گفته می شود ) شبیه لایه نازک چربی است، خودداری شود . این چربی بزودی جذب پوست می شود.
– قبل از شست‌وشوی نوزاد، اسفنج را باید کاملا تمیز کرد و آب کشید بطوریکه که صابون در آن نماند، بعد با آب ولرم و نه داغ، قسمت به قسمت بدن نوزاد را از حوله بیرون آورده و به آرامی شستشو داد. آب و شامپو را می توان از کنار و روی محل بند ناف عبور داد و مشکل ایجاد نمی شود .
نوزاد را باید در یک حوله تمیز پیچید و فقط قسمتی ( عضوی ) که قرار است تمیز شود از حوله بیرون گذاشت.
شستشوی بدن نوزاد را از سر و صورت شروع کرده و سپس دست ها و پاها ، شکم شسته شود. شستشوی چین های زیر بغلی، زیر گردن و کشاله ران فراموش نشود.
دستگاه تناسلی نوزاد آخر از همه و در همه نوزادان بخصوص در نوزاد دختر از جلو به عقب شسته شود تا آلودگی مدفوع به مجرای ادراری منتقل نشود. در نوزاد پسر نیز زیر کیسه بیضه کاملا باید تمیز شود.
– برای شستشوی نوزاد از صابون یا شامپوی مخصوص نوزاد ( ملایم و غیر قلیایی ) و ترجیحا” از مارکهای معتبر شوینده ایرانی (به دلیل PH پوستی مناسب با نوزادان ایرانی) استفاده کنید. در این مورد می‌توانید با پزشک متخصص کودکان مشورت کنید تا از تجاربشان بهره ببرید.
پس از شستشو، نوزاد را کاملا خشک کرده بخصوص در ناحیه سر و صورت که محل از دست دادن سریع حرارت در نوزادان هستند و لباس گرم و تمیز شامل زیرپوش نخی، کلاه نخی، بلوز و شلوار و جوراب نخی پوشانده شود. استفاده از الکل سفید یا هر ماده ضد عفونی در محل بند ناف، لازم نمی باشد و موجب از بین رفتن بافت سالم می شود.
– به طور معمول نوزاد را می توان بصورت یک روز در میان و یا دو بار در هفته حمام کرد.
– از حمام کردن نوزاد، بلافاصله بعد از شیر خوردن خودداری کنید زیرا احتمال استفراغ و فشار در ناحیه شکم وجود دارد.
زمانی که بند ناف افتاده باشد ( دوران شیرخوارگی )
می توان در این زمان شیرخوار را در وان بچه یا لگن شستشو داد ولی مطلقا نباید برای لحظه ای شیرخوار را کنار وان یا داخل وان به تنهایی قرارداد زیرا احتمال خفگی وجود دارد.
– زمان استحمام کودک باید کوتاه مدت و با ملایمت باشد تا موجب ناراحتی و بی قراری نوزاد نشود.
– از قرار دادن نوزاد زیر دوش خودداری کنید، بلکه از لگن یا وان بچه استفاده کنید.
– رطوبت و بخار و دما به حدی نباشد که نوزاد تنفس مشکل داشته باشد و حمام باید یک تجربه لذت بخش باشد تا کودک از آب نترسد در شیرخواران بزرگتر از اسباب بازی هم می توان برای سرگرمی استفاده کرد.
– اگر پوست سر نوزاد پوسته پوسته شده است می توان از شب قبل یا ساعاتی قبل از استحمام از روغن برای چرب کردن استفاده کرد. ( مثل وازلین ، روغن زیتون و … ) سپس با برسی مخصوص نوزاد که نرم است شانه مختصر به سر زد و سپس با صابون بچه یا شامپو بچه شستشو کرد تا پوسته ها کم شود .
– حتما در زمان شست‌وشو با دو دست زیر بغلهای شیرخوار را گرفته و به آرامی او را وارد وان یا لگن کنید.
دقت کنید از میان دستتان سرنخورد (میتوان از دستکش نخی استفاده کرد) چون بدن شیرخوار نرم و لغزنده است بخصوص در زمان خیس شدن احتمال لغزیدن هست.
– در صورت عدم وجود لگن مخصوص یا وان مخصوص کودک، برای اینکه نوزاد از دستتان نیفتد، باید در حمام روی زمین یا روی چهارپایه کوتاهی بنشینید و سپس حوله نرمی که با آب گرم خیس شده، روی پاهایتان بیندازید و شیرخوار را روی آن بخوابانید.
ابتدا سرو صورت و گردن نوزاد را بشویید و در لگن آب بکشید و آن را با کهنه نخی خشک کنید سپس روی سطح بدن و سپس دست و پاها را بشویید و هر قسمت را که شستید، آب بکشید. سپس نوزاد را به حالت دم روی همان حوله بخوابانید و قسمت پشت بدن را بشویید و آب کشی کنید.
در صورت خشک بودن پوست نوزاد می‌توانید از شامپوهای مخصوص کودک از نوع کرم‌دار استفاده کنید.
شامپوهای کرم دار خوبی از انواع ایرانی در داروخانه ها موجود است و نیاز به تهیه شامپوهای گران و گاهی با تاریخ مصرف‌های جعلی و گران قیمت خارجی نیست.
– در صورت خشک بودن پوست نوزاد بعد از استحمام یک لایه نازک از روغن یا کرم‌های مخصوص کودک میتوان استفاده کرد.
– بهتر است از پودر زدن بهتر است خودداری کنید.
– برای خارج کردن آب از گوش نوزاد، از مکیدن آن خودداری کنید و فقط با خم کردن سر به سمت راست و چپ به آرامی و خشک کردن گوش از بیرون با پارچه نرم استفاده نمایید.
– در برخی شیرخواران کولیکی (درد و نفخ شکم)حمام کردن بخصوص در زمان غروب و شب باعث بهبودی و آرامش در کودک شما میشود.
– در زمان خرید مواد شوینده نوزاد از موادی که حاوی اسانس و رایحه هستند خودداری کنید. همچنین از لوسیون‌هایی که الکل دارند، استفاده نکنید.
دکتر ریحانه مرتضی زاده متخصص کودکان و نوزادان
