استاد رحیم رشتچی نمونه ای آن نسل است، عمری را با تلاش و دلسوزی برای جامعه‌ای که در آن زندگی میکند، سپری کرده و هنوز همان نیرو و همان انرژی و امید را پس از ۹ دهه زندگی نگه داشته است. امری که در نسل امروز کمتر دیده می‌شود.

پس از خوش و بش دوستانه، پای سخنان استاد رشتچی ۹۰ ساله که در واقع تاریخ شفاهی معاصر استان زنجان و راوی و شاهد عینی مسائل پیش از انقلاب در زنجان – از وقایع حزب دموکرات آذربایجان گرفته تا خدمات و تعلل‌های احتمالی خاندان‌های نامی و قدرتمند ذوالفقاری‌ها، دارایی‌ها و نهضت ملی شدن صنعت نفت ایران و چگونگی ساخت مدرسه به سبک جدید، بنای دانشگاه زنگان، شهرک کارمندان، موقوفات- است، می‌نشینیم تا حظ کافی و وافی در آن شب تابستانی ببریم.

تابستان است و گرما ولی زورش به گرمای محبت استاد نمی‌رسد. آقای رشتچی معلمی است که مدارج آموزش و پرورش (اداره فرهنگ سابق) را از معلمی تا ریاست مناطق آموزش و پرورش طی کرده است.

وی در بدو گفت و گوی خود یادی از سناتور جعفری می‌کند که در سال‌های پیش از انقلاب مشوق و حامی طرح‌های جناب رشتچی در زنگان بوده است. او می‌گوید با حمایت‌های وی زمین دانشگاه زنجان در ۴۰۰ هکتار خریداری و معارضان بومی اقناع و کنار زده شدند و اگر نبود حمایت های سناتور جعفری، شاید دانشگاه زنجان شکل نمی‌گرفت. جالب است که استاد رشتچی همه نامه‌نگاری‌های مربوطه را با سلیقه ویژه‌ای نگه داشته است.

می‌گوید وقتی دکتر مسعود قوامی از آمریکا به میهن برگشت به فکر تأسیس یک دانشکده در زنجان افتاد و به من گفت اگر بتوانی یک ‌زمین یا محلی را برای این منظور فراهم کنی، مجوز تاسیس دانشکده را خواهیم گرفت. من با دختر آقای شالچی – مؤسس کارخانه کبریت زنجان- صحبت کردم و ایشان یک ساختمان بزرگ و مناسب را به رایگان در اختیار من قرار داد. وقتی دکتر مسعود قوامی ساختمان اهدایی دختر آقای شالچی را دید، از سرعت عمل و اشتیاق وی برای ساخت دانشکده شگفت‌زده شد. چندی در آن محل مستقر بودیم تا اینکه به پیشنهاد من در ساختمان بزرگتری جا به جا شدیم و در نهایت به پیشنهاد من و قبول دکتر قوامی بنا شد زمین کنونی دانشگاه را بخریم ولی معارضان زیادی داشت که با کمک سناتور جعفری همه را حل کردیم و دانشکده کشاورزی زنجان در این محل مستقر شد.‌ وی همچنین یادآور می‌شود که پس از انقلاب نیز پیگیر حداقل ۱۰۰ طرح عام‌المنفعه در چهار گوشه ایران بوده است.

جالب‌ترین بخش ماجرا آن است که وی برای هر سخن خود، مدارک مستند و محکم از دهه‌های پیش ارائه می‌نماید.

رشتچی می‌گوید که هم اکنون شش طرح در حال اجرا دارد. از جمله این طرح‌ها می‌توان به پیگیری ساخت زائرسرا برای اقشار محروم در مشهد مقدس، پیگیری ساخت هتل پنج ستاره در گاوه زنگ‌ زنجان، تدوین تاریخ مشاهیر استان‌های مختلف، شرحی کوتاه بر نهج‌البلاغه و همچنین پیگیری فعالیت‌های فرهنگی و هنری برای جامعه کارگری و… اشاره کرد.

زندگینامه و خدمات استاد رحیم رشتچی

رحیم رشتچی در سال ۱۳۰۹ خورشیدی در خانواده‌ای فرهنگی در شهر زنگان دیده به جهان گشود. وی مقطع تحصیلی متوسطه را در مدارس مشهور توفیق (به مدیریت شادروان استاد رضا روزبه) و پهلوی سابق، (به مدیریت شادروان ابوجعفر امام) گذراند. از همکلاسی‌های متوسطه وی می‌توان به فیزیکدان بزرگ معاصر ایران- پروفسور ثبوتی- اشاره نمود.

رحیم رشتچی پس از پایان دوره متوسطه وارد دانشگاه تهران شده و زیر نظر استادان به نامی چون استاد معین اقدام به خوانش زبان و ادبیات فارسی نمود. در دوره ی دانشگاه با اساتید برجسته‌ای چون شادروان سید جعفر شهیدی- تاریخ نگار معاصر- ودکتر مهدی محقق از اسلام‌شناسان معاصر همکلاس بود . وی پس از فارغ‌التحصیلی به قصد خدمت در آموزش و پرورش به زادگاه خود بازگشت.

رشتچی در دبیرستان پهلوی سابق، به عنوان مدرس ادبیات در کنار بزرگانی چون شادروان دکتر هشترودی، سید جعفر میرزایی، استاد رضا روزبه، ابو جعفرامام و… مشغول خدمت شده و سپس مسوولیت آموزش و پرورش طارم و بعد ماه نشان را به دوش کشید.

از شاگردان به نام رشتچی می‌توان به سلطان غزل معاصر «حسین منزوی» اشاره نمود. به اذعان استاد رشتچی، وی در زمان همکاری با دکتر مسعود قوامی در دهه ی پنجاه برای بنیانگذاری دانشکده کشاورزی زنجان، معاون آن دانشکده بوده و خدمات شایان توجهی در راه‌اندازی و بسط و گسترش دانشکده کشاورزی انجام داده است.

وی می‌گوید: پس مدتی احساس کردم که شهر زنجان نیاز به تحولی در شهرسازی و گسترش دارد این نیاز در کنار کمبود خانه برای کارمندان دولت مرا بر آن داشت تا بنای شهرکی جدید در زنجان را بگذارم ، از همین روی زمینی در شمال شهر خریداری کردم و با هزار مشکل و مخالف و معارض که برخی ساختگی و فقط برای اشکال تراشی بود ، مواجه شدم ولی به هر روی با حمایت های سناتور جعفری بر مشکلات غلبه کرده و شهرک کارمندان زنجان به عنوان نخستین شهرک شکل گرفت که هم اکنون پس از گذشت بیش از چهل سال از بهترین مناطق شهر زنجان به حساب می آید.

رشتچی ادامه می دهد: شاید بپرسید زمین خودت در آن شهرک کجاست ؟ در آیینی که برای تجلیل از من به جهت ساخت و بنیانگذاری شهرک کارمندان برگزار بود گفتند که چون شما برای خودتان هیچ زمینی در نظر نگرفتید ما برای شما یک قواره زمین به پاس خدماتتان در نظر گرفتیم . گفتم من زمین و سهم خود در زنجان را پیشتر از همه دارم و نیازی به زمین اهدایی شما ندارم . پرسیدند کجاست؟ گفتم قواره ای در کنار قبر شادروان پدرم ! و همین برای من کافیست !

استاد رشتچی همچنین مؤسس هنرستان صنعتی، مشوق و مؤسس بیش از ده باب مدرسه و دبیرستان، از مؤسسین انجمن ادبی زنگان با همکاری محمد منزوی- پدر حسین منزوی- دکتر علی هشترودی، سید جعفر میرزایی، و کریم زعفری در زنجان پیش از انقلاب می‌باشد.

وی در تدوین کتاب تاریخ ادبیات ایران با دکتر ذبیح‌اله صفا همکاری نموده و به زبانهای فارسی، عربی، ترکی و فرانسه تسلط دارد. مجموعه “۵۰ سال زنجان” نیز به قلم وی توسط دانشگاه زنجان به صورت جزوه منتشر شده است.

پس از پیروزی انقلاب، رشتچی به کرج رفته و فعالیت‌های علمی و فرهنگی خود را در آن شهر تداوم بخشید.

در تهران و کرج نیز وی در کمک به ازدواج ده‌ها زوج جوان در دانشکده کشاورزی کرج، اعزام روحانیون و هیئات مذهبی و واحدهای کارگری به مشهد مقدس، طرح ایجاد فرصتهای شغلی در چهار گوشه کشور، اجرای طرح بلوط در کهگیلویه و بویر احمد برای اشتغال جوانان و… فعالیت‌های شایان توجهی دیگری داشته است.

استاد رشتچی داماد آیت‌اله محمد تقی آملی از بزرگان حوزه می‌باشد.

وی در بررسی علوم مختلف قرآنی ید طولایی داشته و ده‌ها جزوه و مقاله در حیطه علوم اسلامی، ایران‌ شناسی و زنجان‌شناسی، زندگی‌نامه پروفسور ثبوتی، زندگی‌نامه استاد رضا روزبه، زندگی‌نامه آیت‌اله آملی، زندگی‌نامه آیت‌اله طباطبایی و… را در صف انتشار دارد.

استاد رشتچی بیش از سی سفرنامه داخلی و خارجی به رشته تحریر درآورده و از پژوهشگران پرکار و نمونه استان و کشور است.

در سال ۱۳۹۷ دکتر زالی مشاور استاندار البرز و گروهی از نخبگان و معتمدان استان البرز آیینی در تجلیل از مقام علمی استاد رحیم رشتچی برگزار و از تلاش های ایشان سپاسگزاری به عمل آوردند.

همچنین در بهار ۹۸ مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی البرز در دیدار جمعی از زنجانی‌های مقیم این استان از استاد رشتچی تجلیل نمود.

لازم به ذکر است که در کتابخانه شخصی استاد حاج رحیم رشتچی مدارکی از ۱۵۰ تا ۲۰۰ سال پیش، شامل مصالحه‌نامه‌های شرعیه، اسناد عقود ازدواج و… موجود می‌باشد.

برای استاد رحیم رشتچی آرزوی توفیقات روزافزون در مسیر خدمت‌رسانی به هموطنان و همشهریان خونگرم را داریم.