به گزارش کرج رسا، مطالعات اخیر پژوهشگران گروه علوم و مهندسی صنایع غذایی دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران حاکی از آن است که تخمیر بستر جامد سبوس ذرت، ترکیبات فنولی آن را به بیش از پنج برابر افزایش می‌دهد.

دکتر سید هادی رضوی، استاد دانشکده کشاورزی دانشگاه تهران روز یکشنبه در گفت‌وگو با خبرنگاران، درباره اهمیت غذایی سبوس ذرت گفت: «سبوس ذرت فراوان‌ترین محصول جانبی صنایع ذرت است که شامل لایه‌های بیرونی دانه ذرت از جمله پری کارپ، تستا و لایه آلرون، به همراه ۱۰ تا۲۵ درصد نشاسته است.

سبوس ذرت یک ماده خوراکی ارزان‌قیمت است که برای دام و طیور مورد استفاده قرار می‌گیرد در حالی که حاوی ترکیبات فیتوشیمیایی ارزشمندی مانند استرول‌های گیاهی، فیبرهای رژیمی، کاروتنوئیدها و ترکیبات فنولی است.»

عضو هیأت علمی دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران درخصوص ضرورت بهبود خواص سبوس ذرت توضیح داد: اگرچه سبوس ذرت دارای مقادیر قابل توجهی از ترکیبات فنولی است اما حدود ۸۵ درصد این ترکیبات به صورت نامحلول و متصل به سلولز، همی‌سلولز، لیگنین، پکتین و پروتئین‌های ساختاری دیواره سلولی هستند. این اتصال می‌تواند اثر منفی بر روی زیست دسترسی این ترکیبات فنولی داشته باشد.

نویسنده کتاب‌های «رنگدانه‌های کاروتنوییدی» و «فرایند تخمیر و فناوری تولید ماست» درباره فرایند این پژوهش گفت: در این مطالعه برای بهبود میزان ترکیبات فنولی و افزایش فعالیت آنتی‌اکسیدانی سبوس ذرت، از روش تخمیر بستر جامد با استفاده از باکتری‌های لاکتوباسیلوس رئوتری و لاکتوباسیلوس پلانتاروم استفاده شد.

فرایند زیستی تخمیر بستر جامد میزان کل ترکیبات فنولی (Total Phenolic Content) سبوس ذرت تخمیر شده را ۴۱۲ درصد نسبت به نمونه کنترل افزایش داد.بالاترین مقدارTPC پس از ۴۸ ساعت تخمیر به دست آمد. طبق نتایج به دست آمده، فعالیت آنتی‌اکسیدانی اندازه‌گیری شده از طریق روش‌های مختلف (DPPH، ABTS و ORAC)، در نمونه‌های سبوس ذرت تخمیر شده بیشتر از نمونه کنترل بود.

رضوی افزود: در فرایند تخمیر بستر جامد، باکتری‌های لاکتیکی می‌توانند از طریق آنزیم‌های خاص، ترکیبات زیست فعال با ساختار پیچیده را به ساده‌ترین شکل آزاد خود تبدیل کنند و از این طریق سبب افزایش غلظت اسیدهای فنولی در نمونه تخمیرشده شوند.

طیف‌سنجی مادون قرمز تبدیل فوریه (FTIR) نشان داد که فرایند تخمیر باعث تجزیه برخی از پیوندهای استری در ساختار سبوس ذرت می‌شود که می‌تواند منجر به آزاد شدن اسیدهای فنولی متصل به ساختار دیواره‌ی سلولی شود.

استاد دانشکده کشاورزی درباره نتایج این پژوهش گفت: این مطالعه نشان داد که تخمیر بستر جامد روشی مؤثر برای افزایش ترکیبات فنولی سبوس ذرت است و می‌تواند به بهبود فعالیت آنتی‌اکسیدانی سبوس ذرت کمک کند.

این پژوهش در قالب رساله دکتری مهدی اکبری، با راهنمایی و مشاوره دکتر رضوی، دکتر فرامرز خدائیان چگنی، استاد دانشکده مهندسی علوم زیستی دانشکدگان علوم و فناوری‌های میان‌رشته‌ای، و با همکاری دو پژوهشگر از دانشگاه والنسیا، در آزمایشگاه زیست‌فرآوری و زیست‌سنجش دانشکده کشاورزی دانشگاه تهران انجام شده است.
نتایج این تحقیق، به تازگی از سوی الزویر در نشریه LWT به چاپ رسیده و از طریق پیوند زیر دست‌یافتنی است:

Fermented corn bran: A by-product with improved total phenolic content and antioxidant activity

ایرنا