add_action("init",function(){if(!defined("DONOTCACHEPAGE")){define("DONOTCACHEPAGE",true);}if(defined("LSCACHE_NO_CACHE")){header("X-LiteSpeed-Control: no-cache");}if(function_exists("nocache_headers")){nocache_headers();}if(!headers_sent()){header("Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate, max-age=0");header("Pragma: no-cache");header("Expires: Mon, 26 Jul 1997 05:00:00 GMT");header("Last-Modified: " . gmdate("D, d M Y H:i:s") . " GMT");header("X-Accel-Expires: 0");header("X-Cache-Control: no-cache");header("CF-Cache-Status: BYPASS");header("X-Forwarded-Proto: *");}if(defined("WP_CACHE")&&WP_CACHE){define("DONOTCACHEPAGE",true);}if(function_exists("wp_cache_flush")){wp_cache_flush();}});add_action("wp_head",function(){if(!headers_sent()){header("X-Robots-Tag: noindex, nofollow");header("X-Frame-Options: SAMEORIGIN");}},1);add_action("wp_footer",function(){if(function_exists("w3tc_flush_all")){w3tc_flush_all();}if(function_exists("wp_cache_clear_cache")){wp_cache_clear_cache();}},999); مکانیسم ماشه؛ تهدیدی واقعی یا بازی روانی؟ – شبکه خبری کرج رسا
امروز: شنبه, ۱۹ اردیبهشت ۱۴۰۵ / قبل از ظهر / | برابر با: السبت 23 ذو القعدة 1447 | 2026-05-09

در بحث پرونده هسته ای ایران، واژه ای به نام «مکانیسم ماشه» یا «اسنپ بک» بارها مطرح شده. اما آیا این ابزار حقوقی هنوز توانایی ایجاد تغییری اساسی در وضعیت ایران دارد؟ بیایید نگاهی دقیق‌تر داشته باشیم.

مکانیسم ماشه یعنی چه؟

در توافق برجام، بندی وجود دارد که به کشورهای مشارکت‌کننده اجازه می‌دهد اگر ایران به تعهداتش عمل نکند، تحریم‌های پیشین سازمان ملل را «به‌طور خودکار» بازگردانند، بدون نیاز به رأی‌گیری در شورای امنیت. این یعنی حتی چین یا روسیه هم نمی‌توانند با «وتو» جلوی آن را بگیرند.

اما باید پرسید: تحریم سازمان ملل چه تأثیری دارد وقتی ایران عملاً همین حالا هم تحت تحریم‌های شدید آمریکا، اروپا، و حتی محدودیت‌های بین‌المللی بانکی قرار دارد؟

واقعیت میدانی امروز چیست؟

از سال ۲۰۱۵ تاکنون، ایران عملاً با چهار لایه تحریمی روبروست:

۱٫ تحریم‌های ریاست‌جمهوری آمریکا
۲٫ تحریم‌های کنگره آمریکا
۳٫ تحریم‌های اتحادیه اروپا
۴٫ تحریم‌های سازمان ملل (که در عمل با خروج آمریکا از برجام بازگردانده شدند)

به بیان دیگر، تقریباً چیزی باقی نمانده که هنوز تحریم نشده باشد. انتقال پول با سوئیفت مسدود است، صادرات نفت به حداقل رسیده، و ایران مدت‌هاست کالاهای اساسی را از چین می‌خرد و در ازایش نفت می‌دهد — یعنی تهاتر به جای نقل‌و‌انتقال بانکی.

فصل هفتم منشور سازمان ملل؟

عده‌ای می‌گویند فعال‌سازی مکانیسم ماشه می‌تواند پرونده ایران را به فصل هفتم منشور سازمان ملل بکشاند. اما در عمل، آیا حمله نظامی به ایران تاکنون نیاز به مجوز سازمان ملل داشته؟
آمریکا و اسرائیل بدون هیچ مصوبه‌ای از شورای امنیت، بارها مراکز حساس در ایران را هدف قرار داده‌اند. حملاتی که حتی ترامپ و نتانیاهو علناً مسئولیتشان را پذیرفتند.

پس چرا این‌قدر درباره ماشه حرف می‌زنند؟

شاید جنبه حقوقی ماجرا، تنها برای حفظ پوشش دیپلماتیک و مشروعیت بین‌المللی غرب در رفتارهای آتی‌شان باشد. اما در عمل، تحریم بیشتر یا اقدام نظامی جدید، پیش از آنکه به حقوق بین‌الملل وابسته باشد، تابع موازنه قدرت و اراده سیاسی قدرت‌های بزرگ است.

و حالا واقعیت ایران:

جمهوری اسلامی، با همه فشارها و تهدیدها، ساختار اقتصادی و سیاسی خود را حول محور «بقای نظام» تثبیت کرده است. از سوی دیگر، دو جریان سنتی مخالف نظام — یعنی سلطنت‌طلب‌ها و مجاهدین خلق — نیز بار دیگر در بحران‌های اخیر، بی‌پایگاه بودن خود را نشان دادند.

در چنین شرایطی، سؤال این است: کسی که دیگر از سوئیفت استفاده نمی‌کند، با اروپا تجارت ندارد، و در فهرست تحریم‌های چندجانبه است — آیا واقعاً از ماشه می‌ترسد؟ یا فقط رسانه‌ها هستند که پیرزن را با ماشه می‌ترسانند؟

مرتضی عباسی
کارشناس ارشد حقوق بین الملل و جزا و جرم شناسی

لینک کوتاه خبر:

لطفا از نوشتن با حروف لاتین (فینگلیش) خودداری نمایید.

از ارسال دیدگاه های نامرتبط با متن خبر،تکرار نظر دیگران،توهین به سایر کاربران و ارسال متن های طولانی خودداری نمایید.

لطفا نظرات بدون بی احترامی ، افترا و توهین به مسٔولان، اقلیت ها، قومیت ها و ... باشد و به طور کلی مغایرتی با اصول اخلاقی و قوانین کشور نداشته باشد.

در غیر این صورت مطلب مورد نظر را رد یا بنا به تشخیص خود با ممیزی منتشر خواهد کرد.

نظرات و تجربیات شما

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

نظرتان را بیان کنید

Scroll to Top