مرحوم حاج علی حاجی ترخانی سالها پیش، یکى از نیات خود را در وقفنامه موقوفه عام گلشهر، تخصیص زمین، ساخت و تجهیز مسجدی قرار داده است که پس از سالها این نیت همچنان در پیچ و خم چالشها برزمین مانده و به نتیجه نرسیده است.
حاج علی حاجی ترخانى اولین شهردار کرج و همان شخصى که شهرک گلشهر را ایجاد نمود و یکى از بزرگترین موقوفات را براى مردم کرج به یادگار گذاشت تا خیر آن تا ابد به مردم برسد، همان شخصى که اجدادش بانی ساخت برخى از معروفترین مسجدهای تهران و قم بودند، در دلِ بزرگش نیت نمود که این موقوفه نیز داراى یک مسجد خاص باشد. مسجد آنوقتها فقط جای نماز خواندن نبود. مسجد، کعبه آمال اهالی یک محله بود، جایی برای آنکه هر کسى با هر گرفتاری داخل شود و دست خالی برنگردد. مسجد آن وقتها آموزشگاهى با کلاس های مختلف بود، خودش یک پا شورای حل اختلاف بود. اکثر تصمیم گیری ها در مساجد انجام میشد. مردم در مسجد مانند یک کمیته امدادى بودند که از نیازمندان دستگیرى مى کردند، از تهیه جهیزیه، خانه تا دارو و درمان و… و درنهایت مسجد همه چیز یک محله بود و همه چیز هم به خدا و خانه اش گره مى خورد…
شاید برای همین چیزها بود که خانواده حاجی ترخانی ساختن مسجد را دوست داشتند و با تمسک به حدیث پیامبر رحمت و مهربانی که میفرماید: ” هرکس برای خدا مسجدی بسازد خداوند خانه ای فراختر از آن در بهشت برای وی میسازد.” به ساخت مسجد در نقاط مختلف کشور ترغیب میشدند.
علیرضا حاجى ترخانى مدیر اجرایى موقوفه عام گلشهر کرج در مورد گره کار میگوید: در دهه ١٣٨٠ به دلیل بازبینى طرح تفصیلى شهر کرج، شرکت مشاور طرح تفصیلى شهردارى کرج، بدون توجه به وجود سند رسمى وقفنامه و نیات ذکر شده در آن، اراضى یک پارچه موقوفه در منطقه ۵ شهر کرج را به صورت حیات خلوت کاربرى هاى خدماتى، آموزشى و فضاى سبز شهر درنظر گرفت و کاربرى اراضى را بدون توجه و تطبیق با نیات وقف تغییر داد و شوراى وقت شهر کرج هم بدون توجه به این مهم، طرح را تصویب و به شهردارى ابلاغ نمود.
تلاش هیات متولیان موقوفه، در آن سال ها برای ایجاد تعامل با شهردارى و گشودن راهى که نیات وقف را به مرحله اجرا نزدیک کند، به جایی نرسید و این مکاتبات و مذاکرات با عدم همراهى و همکارى مسئولین راه به جایی نبرد.
در سال هاى اخیر با تلاش هاى موقوفه و تغییر رویکرد مدیریت شهرى و خصوصاً با شروع بازبینى مجدد طرح تفصیلى شهر کرج، کارگروهى از کارشناسان منتخب شهرسازى شهردارى و موقوفه شکل گرفت و طرح جامع اراضى موقوفه با رویکرد و نگاهى ویژه به مقوله وقف در زندگى مردم تهیه و برای تثبیت در طرح تفصیلی جدید به شهردارى کرج و استاندارى البرز ارائه شد.
به طور مثال در طرح جدید، با وجود فضاهاى آموزشى و خدماتى، یک هکتار فضاى سبز با پیاده راههاى مختلف و مکان هایى برای ایجاد فضاى کسب و کار کوچک شهرى و ورزشى براى استفاده عموم مردم درنظر گرفته شده و قرار است با سرمایه موقوفه اجرا شود. البته اگر این بار طرح جامع موقوفه در طرح تفصیلى جدید شهر کرج جانمایى و در شوراى اسلامى شهر کرج به تصویب برسد.
یک گام تا رسیدن به نیت وقف
در طرح جدید و هم راستا با طرح جامع، فضاى مناسبى برای ساخت یک باب مسجد درنظرگرفته شده که یک گام به سوی اجراى نیات وقف است. برای اینکه مسجد از خدمات جانبی و مکمل (عمدتاً فرهنگی) بهره مند شود و قابلیت ارائه خدمات به پردیس دانشگاهی و عموم مراجعه کنندگان را داشته باشد و از طریق فضای سبز شهری که در اطراف آن اجرا می شود بتواند نقش پررنگ تری در تعاملات گلشهر با شهر کرج ایفا نماید، زمینی در حدود ٢۵٠٠ مترمربع جنب بلوار سرداران شهید و خیابان شهید محمدتقى حاجى ترخانى توسط متولیان موقوفه انتخاب شده است.
حال که موضوع احداث مسجد موقوفه عام گلشهر به واقعیت نزدیک شده، خلاقیت متولیان موقوفه برای خاص شدن طرح مسجد، هم قابل توجه است.
مسابقه ملی و جهانی شدن طرح مسجد موقوفه گلشهر
علیرضا حاجی ترخانی می گوید: با توجه به مفهوم واقعی مسجد به عنوان “مسجد فرهنگى” و ایجاد محلى برای حضور فعال همه گروههاى اجتماعى و نگرشى نو و خلاقانه به مسئله طراحى و ایجاد برگى زرین در معمارى معاصر ایران، قرار شد طراحى مسجد زیرنظر دبیرخانه دائمی مسابقات معماری و شهرسازى وزارت مسکن و شهرسازی کشور، به مسابقه گذاشته شود. بنابراین مدیریت اجرایى مسابقه به سرکار خانم مهندس قره گوزلو واگذار و آقایان سیدمحمد بهشتی، امیرحسین پورجوهری، علیرضا تغابنی، آرمین محسن دانشگر، محمدرضا نیکبخت، ژیلا نوروزی (داور علیالبدل) به عنوان داوران مسابقه انتخاب شدند.

در تیرماه ١٣٩٧، از بین ٩۶ طرح ارسال شده به دبیرخانه، طرح آقاى محسن کاظمیان فرد به عنوان طرح نخست توسط هیات داوران انتخاب و از طرح هاى برتر مسابقه تقدیر شد.
موقوفه گلشهر هم در همان سال به عنوان کارفرماى برتر حوزه مسابقات معمارى و شهرسازى از سوى دبیرخانه دائمی مسابقات معماری وزارت مسکن و شهرسازی کشور معرفى و از آن تقدیر شد.
بعد از انتخاب طرح ویژه مسجد به عنوان سراى فرهنگ و نیایش در موقوفه گلشهر، مقالات مختلفى در سایت هاى تخصصى معمارى اعم از بین المللى و داخلى منتشر و از ویژگى هاى خاص طرح نام برده شد. سایتهای معتبری مانند Archdaily که یکى از معتبر ترین مجلات دیجیتال معمارى جهان است مقاله اى خواندنى در این خصوص نوشته و در مقاله دیگرى هم به معرفى مطرح ترین طرح های برنده معماری در سال ۲۰۱۹ پرداخته است که پروژه مسجد موقوفه گلشهر هم جزو آنهاست. در این مقاله پروژه مسجد در کنار پروژه های مطرح دفاتر معماری جهان مانند OMA و Snohetta قرار گرفته است.
ویژگی های معماری خاص
از نکات برجسته طرح، داشتن تاویلی جدید و معاصر از سازماندهى مساجد است به شکلى که صحن و شبستان و ورودى با ساختار پیشنهادى پروژه یکى شده و در عوضِ کمترشدن خوانایى عناصرى مثل حیاط، ابهام و امکان کشف در سکانسهاى مختلف زمانى/حرکتى آن به وجود آمده است و به واسطه نیمهمسقف کردن و توازن نور و سایه در حیاط، زیستپذیرى آن بیشتر شده است و کیفیتهاى فضایى جدیدترى قابل تجربه خواهد بود.
استفاده از مفهوم گودال باغچه و انتقال کاربریهای فرهنگی به زیرزمین ساختمان مسجد و سازماندهى نور و استفاده از آن برای ایجاد فضای معنوی در مسجد، حل و فصل خلاقانه اختلاف جهت قبله با جهات جغرافیایی و امکان فازبندی اجرایی آن از شاخصه های دیگر این طرح است.
یکى دیگر از زیباییهاى این اثر، حس شروع دوباره است؛ این طرح، ورودیهاى متعددى از اطراف را به مسجد پیشبینی کرده، به طوریکه از هر طرف وارد شویم، شروع تازهاى از پروژه را داریم. مثل زندگى که همه چیز را تازه و دوباره شروع مى کند، و از صفات عالى یک اثر معمارى، بخشیدن حس زندگى به آن است.
وقتی ستاد اجرایی فرمان امام (ره) همراه نمیشود
با توجه به جدیت متولیان موقوفه در اجراى نیت مرحوم واقف و احداث یک نماد ماندگار براى شهر کرج در اراضى موقوفه، مراحل ادارى و اجرایى طرح در دستور کار مدیر اجرایى موقوفه قرار گرفت و بعد از گذشت چند سال کلیه مراحل ادارى انجام و کلیه نقشه هاى اجرایى از جمله فنى و مهندسى مسجد نیز آماده شد و به تایید سازمان نظام مهندسى کشور رسید اما این بار ستاد اجرائی فرمان امام(ره) مانع کار شد.
متاسفانه در مرحله صدور نهایى جواز ساخت، ستاد اجرایى فرمان امام (ره) بدون درنظر گرفتن تبعات اجتماعى و هزینه هاى انجام شده از محل عوائد وقف، با ارسال نامه اى به شهردارى منطقه ۵ کرج، مانع از صدور جواز ساخت شد.
همانطور که قبلاً هم اشاره شده، فقهاى عضو کمیسیون ماده دو آیین نامه اجرایى قانون ابطال اسناد فروش رقبات، آب و اراضى موقوفه (تنها مرجع فقهى تشخیص وقف طبق قانون) که همگى از فقهاى شناخته شده و قضات صاحب منصب کشور هستند، آرایى را که از سوى دادگاه انقلاب اسلامى به نفع ستاد اجرایى فرمان امام (ره) و علیه موقوفه عام گلشهر صادر شده است غیرشرعى دانسته و بقاى بر وقفیت شش دانگ اراضى موقوفه را اعلام کرده اند.
بعد از اقدام ستاد اجرایى فرمان امام (ره)، اداره کل اوقاف و امور خیریه البرز نسبت به موضوع ورود و بواسطه جلوگیرى از تضییع حقوق حقه وقف و اجراى نیت واقف خیراندیش با ستاد اجرایى فرمان امام (ره) مکاتبه نمود و ضمن یاداورى نظر فقهاى کمیسیون ماده ٢، اعلام کرد؛ درصورتى که با وجود نظریه، تصمیم نهایى دیگرى در این خصوص به نفع ستاد اجرایى صادر شود، سهم ستاد از زمین مسجد از اراضى دیگر موقوفه جبران خواهد شد. ولى تا به امروز هیچ همراهى و پاسخى از سوى ستاد اجرایى فرمان امام (ره) داده نشده است و اجراى طرح معطل رسیدگى ارگانى است که بجاى همراهى و مشارکت در ساخت چنین نماد مذهبى شاخص و ویژه اى براى مردم شهر کرج، موجبات ورود ضرر و زیان هنگفتى را براى موقوفه فراهم آورده است.
لطفا از نوشتن با حروف لاتین (فینگلیش) خودداری نمایید.
از ارسال دیدگاه های نامرتبط با متن خبر،تکرار نظر دیگران،توهین به سایر کاربران و ارسال متن های طولانی خودداری نمایید.
لطفا نظرات بدون بی احترامی ، افترا و توهین به مسٔولان، اقلیت ها، قومیت ها و ... باشد و به طور کلی مغایرتی با اصول اخلاقی و قوانین کشور نداشته باشد.
در غیر این صورت مطلب مورد نظر را رد یا بنا به تشخیص خود با ممیزی منتشر خواهد کرد.





سلام در مورد مشکلات مسجدی در استان البرز ایا میتوانید مطالبی راکار کنید تا کمکی برای زودتر ساخته شدن ودیده شدن مشکلات مسجد توسط مسئولین ومردم بشه چراباید این کار طولانی بشه باتشکر