ویلاسازی در روستاهای البرز پدیده امروز و دیروز نیست و سال‌هاست که روستاهای خوش آب‌وهوای استان مانند «برغان»، «کردان» و «آغشت» که روستاهای هدف گردشگری نیز هستند، مورد هجوم ساخت وسازها قرار گرفته‌اند. ازآنجا که شلوغی شهرهای شمالی و ترافیک این مسیرها برای مردم آزاردهنده شده، روستاهای البرز مورد توجه قرارگرفته‌اند. حالا دیگر خانه‌های ساده و صمیمی روستا، تبدیل به ویلاها و باغ‌های لوکس شده و ارمغان آنها برای روستاییان چیزی جز ترافیک، آلودگی‌های زیست‌محیطی، کم‌آبی، معضلات فرهنگی و ازبین رفتن باغ ها نیست. می‌توان گفت همان شلوغی جاده‌های شمالی را می‌توان روزهای پنجشنبه و جمعه در مسیر روستایی مانند برغان دید. هرچند تخریب ویلاهای غیرمجاز در استان البرز ۲ سالی است که سرعت گرفته و باعث شده بسیاری نتوانند دراین بخش سرمایه‌گذاری کنند، اما هنوزهم افرادی هستند که به قانون توجهی نمی‌کنند.
دست درازی سودجویان به طبیعت برغان
برغان؛ شناخته‌شده‌ترین روستای هدف گردشگری البرز است که قدمت ویلاسازی درآن بیشتر از سایر روستاهاست و درمیان درختان سربه فلک کشیده‌اش، ویلاهای مدرنی دیده می‌شوند که به حریم طبیعت تجاوز کرده‌اند. یکی از ریش‌سفیدان روستا با بیان اینکه صاحبان این ویلاها از اهالی برغان نبوده و معمولا از قشر مرفه و پایتخت‌نشین هستند، می‌گوید: این افراد به حریم طبیعت و مناطقی که در گذشته به روستاییان اختصاص داشته، تجاوز کرده و اجازه تردد هم نمی‌دهند؛ ویلاهایی که از یک سو به رودخانه و از مسیر دیگر به باغ راه دارند و صاحبان آنها هر کار غیرقانونی انجام می‌دهند تا ارزش ملک خود را بالاتر ببرند.
او اضافه می‌کند: در طول مسیر رودخانه به تابلوهای ورود ممنوع برخورد می‌کنیم، درحالی‌که ما کودکی و جوانی خود را درکنار رودخانه و بدون هیچ مانعی گذرانده‌ایم، اما حالا افراد سودجو بدون نظارت دستگاه‌های متولی دراستان، به حریم طبیعت دست‌درازی می‌کنند.
ویلاهای لوکس فرخ آباد
فرخ‌آباد در زیبادشت از توابع شهرستان فردیس از دیگر روستاهای هدف گردشگری استان است که یکی از ساکنان آن با گلایه از ویلاسازی دراین منطقه می‌گوید: فرخ‌آباد زمانی یک روستای معمولی بود که مردم با آرامش درآن زندگی می‌کردند، اما حالا چندسالی است که به یک منطقه گردشگری تبدیل شده و ویلاهای چند میلیاردتومانی درآن ساخته می‌شود. این موضوع علاوه بر ازبین بردن باغ و زمین‌های کشاورزی روستا، بر فرهنگ مردم هم تاثیرگذاشته است، چون رفتارو سبک زندگی برخی گردشگران و صاحبان ویلا روستاییان را آزار می دهد.
محمد نورانی می‌افزاید: بسیاری از زمین‌های کشاورزی ازبین رفته و به ویلا تبدیل شدهاست. آخر هفته‌ها جمعیت ۱۰ هزارنفری روستا ۲ برابر می‌شود و حالا دیگر از زمین‌های کشاورزی و باغ‌های گیلاس و زردآلوی فرخ‌آباد چیز زیادی باقی نمانده است. سودهای کلانی که از فروش زمین و ویلاسازی به دست می‌آید، باعث شده زمین‌داران باغ‌های خود را تفکیک کنند و به فروش برسانند.
وی ادامه می‌دهد: با وجودی‌که گفته می‌شود تغییر کاربری زمین‌های کشاورزی غیرمجاز است، اما هنوزهم شاهد ساخت ویلا و تغییر کاربری هستیم.
سودبالای ویلاسازی
یکی از مشاوران املاک در منطقه چهارباغ که زمانی دراین منطقه کشاورزی می‌کرده‌است، با اشاره به سود بالای ویلاسازی می‌گوید: هر روز تعداد زیادی به‌ویژه از تهران برای خرید یک تکه زمین، باغ، باغچه و ویلا به این منطقه می‌آیند و بیشتر دوست دارند در مناطق خوش آب‌وهوا مانند کردان، آغشت، برغان، دروان و… زمین و باغ بخرند.
او ادامه می‌دهد: زمین‌داران هم به‌دلیل اینکه باغداری و کشاورزی دیگر برایشان صرفه اقتصادی ندارد، ترجیح می‌دهند زمین‌های خود را بفروشند یا خود به ویلاسازی روی آورند. درست است که ویلاسازی ممنوع شده و در یکی‌دو سال اخیر شاهد تخریب هستیم، اما تخلف برخی اداره‌های خدمات‌رسان و برخی اعمال نفوذها را نمی‌توان نادیده گرفت.
ویلاسازی یا گردشگری روستایی؟
دهیار روستای کردان، ویلاسازی‌های گسترده در روستاها را در تعارض با بحث گردشگری می‌داند و می‌گوید: این روستا حدود ۴ هزارنفر جمعیت دارد که درآخر هفته‌ها و به‌ویژه در فصل بهار و تابستان این عدد ۴ برابر می‌شود. شلوغی، ترافیک سنگین و چالش‌های فرهنگی ساکنان روستا را آزار می‌دهد، چون روستاهایی مانند کردان، آغشت و برغان کشش این حجم از مسافر را ندارند و ساز و کار مشخصی هم برای نظارت بر ساخت‌وسازها وجود ندارد تا سازندگان ویلاهای چند میلیاردتومانی، عوارض خود را به روستا پرداخت کنند.
«رضا مدیرزارع» می‌افزاید: گردشگری به‌معنای تغییر کاربری زمین‌ها و ازبین رفتن بافت روستا نیست. این صعنت باید باعث رونق زندگی روستاییان شود و نظارت دقیقی براین مسأله صورت گیرد. اکنون کردان دیگر هویت روستایی خود را از دست داده و به یک شهرک ویلانشین تبدیل شدهاست، اما هنوز برای ساماندهی ویلاهای ساخته شده برنامه‌ای وجود ندارد. بیشتر این ویلاها که توسط افراد غیربومی در روستا ساخته شده، بدون مجوزند و انشعابات آب و برق آنها نیز به‌صورت غیرقانونی برقرار شدهاست.
برخورد دستگاه قضا
رئیس‌کل دادگستری استان البرز نیز تخلف اداره‌های خدمات‌رسان مانند آب، برق و گاز و همچنین فعالیت باندهای ویلاسازی و نقش تعدادی افراد صاحب نفوذ را در تخریب گسترده باغ‌ها و اراضی کشاورزی و ساخت ویلاهای غیرمجاز مشهود می‌داند و می‌گوید: ارائه خدمات، متخلفان را به ادامه فعالیت ترغیب می‌کند، چون مانعی در برابر تخلف خود نمی‌بینند.
حسین فاضلی‌هریکندی اظهار می‌کند: ساخت هر بنای غیرمجاز یا تصرف اراضی ملی و تغییر کاربری، موضوعی نیست که با پنهان‌کاری و در خفا انجام شود. البته در یک سال گذشته با شیوع کرونا و ایجاد برخی مشکلات در روند نظارت دستگاه‌های متولی، عده‌ای از این فرصت سوءاستفاده و اقدام به تغییر غیرمجاز کاربری و ویلاسازی در اراضی زراعی و باغ‌ها کردند. وی می‌افزاید: بررسی‌ها نشان داد تغییر کاربری برخی از این زمین‌ها توسط برخی افراد انجام شده، اما قانون مبارزه با تغییر اراضی به‌صورت جدی و بدون هیچ تبعیضی در استان اجرا می‌شود و برخورد را ابتدا از افرادی آغاز می‌کنیم که صاحب نفوذ هستند.
فاضلی‌هریکندی ادامه می‌دهد: دستگاه قضا تنها به‌عنوان ناظر فعالیت دارد، اما با دستورالعملی که سال گذشته رئیس قوه قضائیه صادرکرد، برخورد با متخلفان این حوزه آغاز شدهاست. ما با مدیران متخلف یا بی‌تفاوت نسبت به تغییر کاربری اراضی کشاورزی، برخورد قاطع خواهیم کرد، چراکه قابل قبول نیست یک ویلای غیرمجاز انشعاب آب و برق داشته باشد.
رئیس‌کل دادگستری استان البرز اضافه می‌کند:اقدام‌های پیشگیرانه اداره جهادکشاورزی استان نقش مهمی در مقابله جدی با تغییر کاربری‌ها دارد و باید از اراضی زراعی و باغ‌های استان که درمعرض تغییر کاربری هستند، محافظت کرد.
زهرا اشرف‌زاده / همشهری آنلاین
