به گزارش کرج رسا، با توجه به اهمیت موقعیت کتف‌ها روی سطح خلفی قفسه سینه لازم است تا وضعیت قرارگیری هر دو کتف نسبت به ستون فقرات و نسبت به یکدیگر بررسی شود. پایین بودن یک شانه نسبت به شانه دیگر تحت عنوان شانه نابرابر است.

علل و دلایل احتمالی:

• اتخاذ وضعیت‌های بدنی عادتی ناصحیح در طولانی مدت، مانند حمل یک طرفه کیف، نشستن‌های یک طرفه و …
• عدم تعادل در عضلات نگه دارنده و ثبات دهنده کتف و کمربند شانه‌ای
• استفاده بیش از حد از عضو برتر در اندام فوقانی به ویژه در ورزشکاران
• وجود برخی ناهنجاری‌های وضعیتی مثل لگن نابرابر، کج گردنی یا اسکولیوز
• وجود برخی بیماریها یا آسیب‌ها، مانند شکستگی ترقوه یا دررفتگی مفصل جناغی- ترقوه‌ای

عوارض و منابع احتمالی درد

• نابرابری زاویه‌ی تحتانی کتف‌ها
• نابرابری زوائد آخرومی
• نابرابری زاویه بین گردن یا سطوح شانه‌ها در دو طرف
• احساس درد در اطراف شانه‌ها و نواحی سر و گردن
• گرفتگی مزمن عضلات نواحی گردن، کمربند شانه‌ای و احتمال بروز سردرد
• کاهش دامنه حرکتی در نواحی گردنی و کمربند شانه‌ای
• احتمال بروز آسیب‌هایی مانند بورسیت و تاندونیت در مفصل شانه
• برهم خوردن بیومکانیک مطلوب مفاصل کمربند شانه‌ای و اختلال عملکرد در این مفاصل، به ویژه در مفصل بازویی دوری

عضلات کوتاه شده

عضلات پایین برنده کتف، در سمتی که کتف پایین آمده است دچار کوتاهی می‌شوند، این عضلات عبارتند از:

• عضله سینه‌ای کوچک
• بخش تحتانی عضله‌ی ذوزنقه‌ای
• عضله‌ی تحت ترقوه‌ای

عضلات ضعیف و کشیده شده

عضلات بالا برنده و نزدیک کننده کتف در سمتی که کتف پایین آمده است، دچار ضعف و کشیدگی می‌شوند، این عضلات عبارتند از:

• عضلات متوازی الاضلاع بزرگ و کوچک
• بخش فوقانی و میانی عضله‌ی ذوزنقه‌ای
• عضله‌ی گوشه‌ای
• عضله‌ی جناغی- چنبری- پستانی

اهداف تمرینات اصلاحی

• آموزش وضعیت بدنی درست
• اصلاح راستای کمربند شانه‌ای و ایجاد قرینگی در وضعیت قرارگیری کتف‌ها
• افزایش انعطاف پذیری در عضلات و بافت‌های نرم کوتاه شده
• تقویت عضلات ضعیف

تمرینات کششی

• فرد در وضعیت ایستاده یا نشسته دست‌ها را به بالای سر می‌برد و در یکدیگر قفل می‌کند و تا حد امکان آنها را به سمت بالا می‌کشد.

• فرد در وضعیت ایستاده شانه را در سمتی که پایین آمده است تا جایی که ممکن است بالا می‌کشد. همچنین می‌تواند شانه‌ی سمتی را که بالا رفته نیز پایین بکشد و به طور همزمان عضلات کوتاه در دو سمت را کشش دهد.

• آویزان شدن از میله بارفیکس برای بهبود انعطاف پذیری عضلات و بافت‌های کوتاه شده توصیه می‌شود.

تمرینات تقویتی

• فرد در وضعیت نشسته باند کشی را زیر پای خود قرار می‌دهد و با دست در سمت شانه‌ی پایین آمده آن را می‌کشد.

• فرد کف دست را در سمتی که شانه پایین آمده است، روی دیوار قرار می‌دهد و به آرامی به سمت بالا حرکت می‌دهد تا دست کاملاً صاف شود.

• در وضعیت ایستاده سعی کنید در سمتی که شانه افتادگی دارد کتف را بالا بیاورید و حدود ده تا پانزده ثانیه نگه دارید.

• در حالت ایستاده قرار بگیرید و دو وزنه در دست‌هایتان بگیرید. حال شانه‌ها را بالا ببرید و برای لحظاتی در این وضعیت نگه می‌دارید، سپس پایین می‌آورید.

تمرینات جنبش‌پذیری

• فرد در وضعیت پشت به دیوار قرار می‌گیرد و دست‌ها را مماس با سطح دیوار به بالا و پایین حرکت می‌دهد.

سمیه حسنی؛ مدرس دانشگاه و فدراسیون

کارشناس ارشد آسیب‌شناسی و حرکات اصلاحی